"2016 was het jaar dat politici had moeten inspireren"

30 december 2016
"2016 was het jaar dat politici had moeten inspireren"
MR-politica en kernlid van denktank Liberales Assita Kanko was in 2016 sterk aangegrepen door de banalisering van het geweld in de politiek. Tijd dus voor een politiek reboot! “Zoniet blijven we in een situatie waar geweld en opportunisme ruimte krijgen.”

Er is veel in 2016 gebeurd op het vlak van terreur, migratie en vluchtelingencrisis, de economie... Maar wat mij het voorbije jaar ook sterk getroffen heeft is de banalisering van het geweld in de politiek.

In een democratie is het volkomen normaal dat mensen met elkaar in debat gaan en hun vaak tegengestelde opvattingen duidelijk maken. Dergelijke debatten mogen op het scherp van de snee gevoerd worden, zelfs met sterke uitspraken en harde woorden. Maar we zien in de media, en steeds meer in de nieuwe media, een taal die gebruikt wordt die mensen ophitst. En dat soms met dramatische gevolgen. 

Denk bijvoorbeeld aan de 41-jarige Britse politica Jo Cox, die campagne voerde tegen een Brexit en in Birstall op straat simpelweg neergeschoten en neergestoken werd. Ze bezweek korte tijd later aan haar verwondingen en laat haar man en twee jonge kinderen achter. 

 Aanzetten tot geweld, mentaal of fysiek, en op de mens spelen in plaats van ideeën uit te wisselen en constructief op te komen voor de samenleving is in 2016 blijkbaar de norm geworden.

In de VS was de populistisch campagne van Donald Trump tegen Hillary Clinton zo hard dat voor- en tegenstanders met elkaar op de vuist gingen. Amerika is daardoor erg verdeeld en de pijn blijft hangen. De negatieve sfeer heeft ons hier zelfs geraakt. Aanzetten tot geweld, mentaal of fysiek, en op de mens spelen in plaats van ideeën uit te wisselen en constructief op te komen voor de samenleving is in 2016 blijkbaar de norm geworden. We worden het misschien gewoon als parlementsleden met elkaar op de vuist gaan zoals in Oekraïne en Zuid-Korea.

Het jaar 2017 wordt hopelijk dat van de politieke eerlijkheid, respect en empathie

En dit allemaal in tijden van grote onzekerheid waar de politiek juist problemen zoals terreur, onderwijs, migratiecrisis, de economische ondergang en geweld tegen vrouwen moet oplossen. Waarom zou de burger rustig zijn en de politiek vertrouwen? Het jaar 2017 wordt hopelijk dat van de politieke eerlijkheid, respect en empathie. 2016 was niet het jaar van de veiligheid maar dat van de onzekerheid en radeloosheid tegenover de gebeurtenissen die de politiek juist anders hadden moeten inspireren. 

 Als we eerlijk naar de situatie kijken, zien we onmiddellijk met blote ogen hoe de machtskringen grijs, mannelijk en gesloten zijn voor vrouwen en jongeren

Volgens een onderzoek van de universiteit van Namen dat woensdag in de krant Le Soir besproken werd, bestaat de politieke klasse uit een soort elite met erg weinig vrouwen en jongens: 61,7% van de Franstalige parlementsleden zijn mannen van 45 tot 64 jaar oud. Slechts 0,4% is tussen 25 en 34 jaar oud. Het onderzoek legt ook de nadruk op het groeiend wantrouwen van de burger tegenover de politiek. De conclusie volgens Le Soir is dat onze democratie dringend heruitgevonden moet worden.

Ja, tuurlijk is het dringend om de democratie opnieuw heruit te vinden. Maar daarvoor hadden we volgens mij zelfs geen studie nodig om deze evidentie vast te stellen. Als we eerlijk naar de situatie kijken, zien we onmiddellijk met blote ogen hoe de machtskringen grijs, mannelijk en gesloten zijn voor vrouwen en jongeren. 

Zolang het mogelijk blijft om aan levenslang politiek te drijven, zal het moeilijk zijn om inhoudelijk te innoveren en om de politieke klasse te vernieuwen

Omdat politiek voor velen een baan is geworden en niet langer een engagement.

Omdat de almacht van de partijen de democratie vervangen heeft.

Omdat de motor in de politiek vaak geen meritocratie meer is maar particratie.

Voorverkiezingen zouden kunnen helpen om uit de particratie te raken zoals we het in Frankrijk gezien hebben. Hoe dan ook, zolang het mogelijk blijft om aan levenslang politiek te drijven, zal het moeilijk zijn om inhoudelijk te innoveren en om de politieke klasse te vernieuwen.

Het is tijd voor een politieke reboot. Zoniet blijven we in een situatie waar geweld en opportunisme ruimte krijgen wegens het gebrek aan ideeën, visie en eerlijkheid.

Om die reden mogen we Jo Cox nooit vergeten.

Assita Kanko