"Het wordt hoog tijd dat we de brokken van onze samenleving lijmen"

27 december 2016
De angst voor terreur heeft helaas verregaande neveneffecten zoals de aantasting van ons gezond verstand
Onderneemster, columniste en studente Yasmien Naciri vergelijkt in haar nieuwjaarsbrief de breuk tussen de verschillende gemeenschappen in de samenleving met de Japanse kunstvorm kintsukuroi. "We moeten de scherven onder ogen durven zien, zodat we ze aan elkaar kunnen lijmen."

Toen mij gevraagd werd wat me het meeste is bijgebleven in het jaar 2016, kon ik een uitgebreide lijst afgaan van gebeurtenissen waar je niet bepaald vrolijk van wordt. Religieuze en politieke conflicten over de hele wereld staan op ons netvlies gebrand en hebben diepe sporen nagelaten op onze samenleving.

Dat deze sporen ook het wantrouwen tussen de verschillende gemeenschappen hebben versterkt, hoeft ook geen betoog. We bevinden ons in gespannen tijden en zoals de geschiedenis ons leert, kan een te hoge voltage al snel ontaarden in excessieve reacties van zowel politici als gewone burgers. Van onwaardige reacties over oorlogsvluchtelingen die op zoek zijn naar veiligheid en hoop, tot aanslagen op ontelbare plaatsen in de wereld.

 De angst voor terreur heeft helaas verregaande neveneffecten zoals de aantasting van ons gezond verstand

Wie net als ik de afgelopen maanden de actualiteit op de voet heeft gevolgd kán niet anders dan tot de vaststelling komen dat angst en wantrouwen steeds de grote constante is. De angst voor terreur heeft helaas verregaande neveneffecten zoals de aantasting van ons gezond verstand. Met als gevolg dat we Arabische muziek, djellaba’s en baarden als kenmerken van nakend gevaar en onheil zijn beginnen zien. Wie in de politiek op zoek gaat naar bemiddelaars zal ook van een koude kermis thuiskomen. De kans dat ze het brandje aanwakkeren in plaats van blussen is dan ook een pak realistischer. 

Om die vaststelling te maken hoef je geen politicologisch inzicht te hebben. Je hoeft er zelfs de krant niet voor open te slaan. Het volstaat tegenwoordig om de Tweets van slechts een handjevol beleidsmakers en oppositieleden te herlezen. En mocht u te lui zijn om de beruchte Tweets op te zoeken dan is de kans dat u ze alsnog voor de neus geworpen krijgt reëel. Partijen hebben er zelfs geld voor over om deze te sponsoren en er een marketingcampagne mee op te bouwen.

We moeten de scherven onder ogen durven zien, zodat we ze aan elkaar kunnen lijmen

Meer dan ooit zijn we in nood aan intellectueel eerlijke debatten die boven het baggerniveau uitstijgen. Het zou fijn zijn als álle beleidsmakers het belang daarvan inzagen.

De sociale breuk tussen de verschillende gemeenschappen doet me ook denken aan het Japanse begrip kintsukuroi”. Een Japanse kunstvorm die toegepast wordt bij het herstellen van gebroken aardewerk door de scherven met goud aan elkaar te lijmen. De menselijke drang om iets dat gebroken is te verhullen wordt door deze kunstvorm aan de kant gezet. Door scherven aan elkaar te lijmen met goud, blijft de ‘kwetsbaarheid’ aanwezig, maar toon je tegelijk aan dat ‘herstellen’ mogelijk is.

Wat ik wél wens voor 2017 is dat de gedreven burgers uit de verschillende gemeenschappen meer van zich laten horen en zo erin slagen om zelfs de scherpste scherven aan elkaar te lijmen

En dat is exact de situatie waarin we ons anno 2016 bevinden. Onze samenleving kan je vergelijken met aardewerk dat gebroken is en niet verhuld mag worden. We moeten de scherven onder ogen durven zien, zodat we ze aan elkaar kunnen lijmen.

Wie me dus vraagt wat ik voor 2017 wens, zal ik niet beantwoorden met “een schone lei”. Wat ik wél wens voor 2017 is dat de gedreven burgers uit de verschillende gemeenschappen meer van zich laten horen en zo erin slagen om zelfs de scherpste scherven aan elkaar te lijmen. Zij zijn het goud van onze samenleving.

Lees meer van Yasmien Naciri op haar website