30 per uur in Brussel, oude matras gratis inleveren en hogere lonen voor leerkrachten: dit verandert er op 1 januari

1 januari 2021
©VRTNWS
Een nieuwe maand en meteen ook een nieuw jaar. Dat brengt traditiegetrouw een hele reeks nieuwe maatregelen met zich mee. Nogal wat van die maatregelen zal u mogelijk voelen in uw portefeuille. We bundelen voor u de belangrijkste en meest opvallende veranderingen in dit overzicht.

Lonen en uitkeringen

Goed nieuws voor alle leerkrachten: zij zien hun salaris met 1,1 procent stijgen, ten opzichte van augustus 2018.

Ongeveer 470.000 bedienden die deel uitmaken van paritair comité 200 - de grootste groep bedienden in ons land - gaan door de indexering hun loon met 0,95 procent zien stijgen. Een indexering is geen opslag, maar een aanpassing van de lonen aan de levensduurte. De loonindexering is groter dan in januari vorig jaar, toen de bedienden zich tevreden moesten stellen met een verhoging van 0,8 procent. In 2019 (2,16 procent) en 2018 (1,83 procent) lagen de indexeringen wel fors hoger.

De minimumwerkloosheidsuitkeringen worden vanaf 1 januari met 1,125 procent opgetrokken. De stijging komt bovenop het budget in de welvaartsenveloppe en de automatische index van uitkeringen. Concreet houdt de maatregel in dat voor een samenwonende met personen ten laste de minimale uitkering maandelijks met 15,1 euro wordt verhoogd, om uit te komen op 1.357,22 euro per maand. Voor mensen die alleen wonen gaat het om een maandelijkse verhoging met 12,37 euro tot 1.111,9 euro per maand.

De minimumpensioenen voor bijna 815.000 burgers gaan vanaf 1 januari geleidelijk omhoog. De verhoging van het minimumpensioen verloopt in vier fases, telkens op de eerste januari van 2021, 2022, 2023 en 2024. Tegen 2024 moeten het minimumpensioen en de inkomensgarantie voor ouderen (IGO) met 22 procent stijgen. De verhoging van het minimumpensioen tot 1.500 euro netto voor een volledige loopbaan, zoals voorzien in het federale regeerakkoord, gaat op voor werknemers, zelfstandigen en statutaire ambtenaren.

Consumenten

Vanaf 1 januari worden sigaretten fors duurder. De prijs van een pakje van 20 sigaretten stijgt van 6,80 naar 7,50 euro. Die van een pakje rooktabak van 50 gram stijgt van 9,70 naar 11,17 euro. Er is een bijkomende verhoging van de accijnzen gepland voor 2022, 2023 en 2024. Bovendien wordt ook het verbod op reclame voor tabaksproducten strenger. Reclame voor tabaksproducten aan de voorgevels van tabakswinkels en van krantenwinkels die tabak verkopen is voortaan verboden. Ook op affiches in dergelijke winkels mag het merk van een tabaksproduct niet langer voorkomen.

Ook de prijs van postzegels stijgt. Non-priorzegels worden 9 procent duurder, priorzegels zelfs een derde. Brieven sturen naar het buitenland wordt tot een vijfde duurder. Voor priorzegels betaal je vanaf 1 januari 1,57 euro (per aankoop van tien) of 1,60 euro per stuk. Wie een brief wil versturen naar een ander Europees land, zal 1,91 euro betalen voor één postzegel, of 1,85 euro euro per stuk als je er minstens vijf koopt. Een postzegel voor een brief naar elders in de wereld zal meer dan 2 euro kosten (2,07 euro als je er minstens vijf koopt, anders 2,13 euro).

Voortaan kan je je afgedankte matras gratis inleveren op het recyclagepark, een rechtstreeks gevolg van de producentenverantwoordelijkheid. Vanaf dit jaar betalen producenten voor de inzameling en verwerking van afgedankte matrassen. Bij de aankoop van een matras zullen consumenten een milieubijdrage moeten betalen. Die dient om de inzamelings-, ontmantelings- en verwerkingskosten van de afgedankte matrassen te financieren en is ook bestemd voor onderzoek en ontwikkeling naar ecodesign van nieuwe matrassen. De bijdrage wordt bepaald op basis van het type en de grootte van de matras en bedraagt maximum 17 euro inclusief btw.

De eerste helft van 2021 wordt een overgangsperiode: mensen kunnen hun afgedankte matrassen al gratis deponeren op het recyclagepark, maar die kunnen nog bij het grofvuil terecht komen. Dan worden ze verwerkt in een verbrandingsinstallatie met energierecuperatie. Ten laatste vanaf juli worden de matrassen selectief ingezameld, belanden ze in een aparte container en worden ze ontmanteld en gedeeltelijk gerecycleerd. De Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten roept mensen dan ook op indien mogelijk nog te wachten tot juli.

Verkeer

Het hele Brusselse gewest wordt een "Stad 30" waar de maximale snelheid van 30 kilometer per uur de norm wordt, al zijn er enkele uitzonderingen. Een volledige zone 30 wordt Brussel echter niet. Hoofdwegen zoals tunnels en de belangrijke toegangswegen maken deel uit van de uitzonderingen, waar wel nog 50 of 70 km/u mag gereden worden.

Vlaanderen gaat nieuwe wagens anders belasten. Er wordt gebruik gemaakt van de nieuwe CO2-meting volgens de zogenaamde WLTP-cyclus. Sommige wagens zullen zwaarder worden belast, andere lichter. De vrijstellingen voor plug-in hybrides en cng-wagens verdwijnen. De vernieuwing heeft vooral gevolgen voor de Belasting op Inververkeerstelling (BIV). Voor 70,84 procent van de auto's op de markt daalt het tarief en voor 28,84 procent stijgt het. De stijging komt terecht bij de meest vervuilende wagens en de daling zit voornamelijk bij de stadswagens en de gezinswagens" klinkt het.

Bouwen en wonen

Bij bouwwerken waarvoor een omgevingsvergunning nodig is, mag vanaf dit nieuwe jaar geen gebruik meer worden gemaakt van stookolieketels. Bij nieuwbouw en ingrijpende energetische renovaties moet voortaan dus gekozen worden voor een andere energiedrager dan stookolie.

De Vlaamse sloop- en heropbouwpremie wordt verlengd tot eind 2022, en verhoogd van 7.500 naar 10.000 euro. De federale btw-verlaging voor afbraak en heropbouw, van 21 naar 6 procent, wordt op 1 januari uitgebreid naar het hele land. Die btw-verlaging bestond al in 32 centrumsteden. De verlaging geldt echter enkel tot 200 m² bewoonbare vloeroppervlakte en voor de enige en eigen woning. Enkel wie niet in aanmerking komt voor de federale btw-maatregel kan van de Vlaamse sloop- en heropbouwpremie genieten.

Vanaf dit jaar worden schendingen van de rookmeldersverplichting strenger gesanctioneerd in Vlaanderen. Wie geen rookmelder(s) in zijn woning heeft, riskeert voortaan dat zijn woning ongeschikt verklaard wordt. Sinds 1 januari 2020 moeten alle woningen in Vlaanderen een rookmelder of branddetectiesysteem hebben. De verplichting geldt zowel voor huurwoningen als voor woningen die de eigenaar zelf bewoont.

Werk

Het geboorteverlof voor vaders en meemoeders wordt verlengd van tien naar vijftien dagen, voor geboortes vanaf 1 januari 2021. In 2023 komen daar nog eens vijf dagen extra bij. Dat besliste de federale regering. Ook voor Vlaamse ambtenaren en het Vlaams onderwijzend personeel wordt het geboorteverlof uitgebreid. De vaders of meemoeders kunnen deze vijftien dagen opnemen in de vier maanden na de geboorte van het kind. De verlenging geldt zowel voor werknemers als voor zelfstandigen en ambtenaren.

De bedrijfswagens zullen zwaarder belast worden. Dat is een gevolg van de jaarlijkse aanpassing van de CO2-norm bij de berekening van het belastbaar voordeel.

Energie

De sociale tarieven voor energie gaan op 1 januari omhoog. Het sociaal tarief voor elektriciteit stijgt met 10 procent (enkelvoudige en tweevoudige tarieven) en dat van aardgas wordt 15 procent duurder. De sociale tarieven zijn de laagste tarieven op de markt. Ze worden toegekend aan personen of gezinnen die genieten van bepaalde tegemoetkomingen, zoals bijvoorbeeld personen met een handicap of mensen met een leefloon.

Door het verdwijnen van het exclusief nachttarief zien bijna 150.000 gezinnen hun stroomfactuur in 2021 gevoelig stijgen. Voor gezinnen die verwarmen met accumulatoren, stijgen de distributienettarieven volgend jaar gemiddeld met 113 euro. Het gaat vooral om gezinnen die hun huis verwarmen met elektrische accumulatoren, die 's nachts opladen en overdag warmte afgeven. Maar het kunnen bijvoorbeeld ook gezinnen zijn die 's nachts hun elektrische boiler laten werken, met een exclusief nachttarief.

De distributienettarieven voor elektriciteit, die een groot deel uitmaken van de energiefactuur, dalen in 2021 opnieuw. Voor aardgas is er een lichte stijging. Eigenaars van zonnepanelen betalen ook wat extra. De distributienettarieven zijn de tarieven voor de aanleg en het onderhoud van de netten voor het vervoer van elektriciteit en aardgas en voor de daarbij geleverde diensten. Ze maken een groot deel uit van eindfactuur. Voor een gemiddeld gezin dalen de distributienettarieven in 2021 gemiddeld met 16 euro per jaar, of een daling met 4 procent. Voor aardgas komt er jaarlijks 2 euro bij. Opgelet, het gaat om gemiddelden. Per intercommunale kunnen er grote verschillen zijn.

Wie in 2021 in Vlaanderen zonnepanelen plaatst, kan geen aanspraak meer maken op de terugdraaiende teller. Er komt wel een investeringspremie om het plaatsen van pv-installaties aan te moedigen. Het principe van de terugdraaiende teller verdwijnt voor alle installaties die worden gekeurd na 1 januari. Dus ook wie in de laatste weken van 2020 nog snel zonnepanelen plaatste, maar ze niet meer gekeurd kreeg, hoeft niet meer te rekenen op het principe van de terugdraaiende teller.

Bron: vrtnws.be en 'De Ochtend'

Beluister het overzicht van Gianni Paelinck in 'De Ochtend':