"Veertig procent van onze kankers houden verband met onze levensstijl"

11 augustus 2021
radio 1
Kanker, het is een woord dat meestal niet al te positieve beelden oproept. Toch is er plaats voor optimisme. De overlevingskansen stijgen de laatste tijd namelijk fors. "Kanker gaan we nooit de wereld uit krijgen, maar in de toekomst zal kanker geen dodelijke ziekte meer zijn," zegt professor Johan Swinnen, een kankeronderzoeker die verbonden is aan de KU Leuven, gasthuisberg en het Leuvens Kankerinstituut in #weetikveel.

Professor Swinnen werd op hele jonge leeftijd geconfronteerd met kanker, toen mensen in zijn directe omgeving het kregen. "Dat heeft me enorm aangegrepen. Ik dacht 'dat kan ik niet laten gebeuren, daar wil ik iets aan doen'," getuigt Swinnen. Hij nam het dan ook al op elfjarige leeftijd op zich om kankergeneesmiddelen te maken. In de wei naast zijn huis plukte hij planten en kruiden en daar maakte hij dan extracten van. "Maar voor een extract heb je alcohol nodig. Ik had zo een hele reeks flesjes rum gekocht, die verkochten ze als smaakmakers. Op een dag was mijn mama helemaal in paniek, want ze dacht dat ik aan de drank zat," lacht Swinnen.

Hoe ontstaat kanker

Kankercellen zijn cellen die niet stoppen met delen. Daardoor blijven de cellen zich opstapelen; Het gevaarlijke is dat die kankercellen ook kunnen uitzaaien naar de rest van het lichaam. Celdeling is heel normaal, "heel af en toe gebeurt er een foutje. Elke dag gebeurt er wel eens een foutje, meestal zijn die foutjes heel ontschuldig," verklaart professor Swinnen. Loopt het net fout op de plaats in het DNA dat zegt wanneer de cel moet stoppen met delen, dan heb je pech.

Kanker ontstaat dus toevallig. Toch is slechts 60% van de gevallen brute pech. "Veertig procent van onze kankers houden verband met onze levensstijl," vertelt Swinnen. De foutjes in het DNA zijn toevallig, maar als we ons lichaam blootstellen aan factoren die ervoor zorgen dat er gemakkelijker foutjes ontstaan, is de kans natuurlijk groter op zo'n foutje.

De toekomst

Om van kanker een niet-dodelijke ziekte te maken, moet het vroeger gedetecteerd worden en moet kanker op een betere manier bestreden worden. Een veelvoorkomend probleem van kankerbehandeling is dat er veel nevenwerkingen aan verbonden zijn. De reden daarvoor is dat de behandeling lang geen onderscheid maakte tussen gewone cellen en kankercellen, waardoor niet alleen de deling van kankercellen, maar ook de celdeling van de gewone celdeling wordt stilgelegd. "Maar in het kankeronderzoek maken we reuzevorderingen en we kunnen hoe langer hoe meer meer mensenlevens redden," verteld Swinnen.

Luister hier de voledige aflevering van #weetikveel. 

Bekijk ook: