“ADHD is eigenlijk geen ziekte"

25 mei 2016
ADHD wordt meestal bij kinderen vastgesteld. Maar nu lijken er twee studies op te wijzen dat het ook bij volwassenen voorkomt, die als kind nooit problemen hadden.

Dijt ADHD uit? Psycholoog Stijn Vanheule, professor aan de universiteit in Gent waarschuwt voor het medicaliseren van maatschappelijke problemen.

ADHD komt neer op druk en rusteloos gedrag en dat kan sterk opvallen bij kinderen, maar ook bij volwassenen. Al zal die rusteloosheid bij volwassenen eerder intern gevoeld worden dan geuit.

Bestaat er een volwassenenversie van ADHD?

“Dat is inderdaad de opmerkelijke conclusie van twee studies, gedaan in Groot-Brittannië en Brazilië. Een grote groep mensen is gevolgd van hun kindertijd tot hun achttien jaar. Blijkt dat een aantal mensen op hun 18de een rusteloosheid krijgt, die ze niet hadden als kind.”

Wat zijn dan de symptomen?

“Moeite met multitasken, plannen, timemanagement, stress: dat zijn de indicatoren om ADHD bij volwassenen vast te stellen. Maar dat zijn hele vage criteria. En het gevaar bestaat dat je mensen die minder goed meekunnen met de dominante bedrijfscultuur op die manier pathologiseert.”

Terwijl die mensen misschien gewoon van job moeten veranderen?

“Absoluut. Het kan de afspiegeling zijn van moeilijkheden in een job of in een relatie. Het gaat om een misfit tussen een individu en een context. Het probleem met de diagnose ADHD is dat de context helemaal vergeten wordt en dat alleen gekeken wordt of er misschien iets fout loopt in het brein van het individu.”

Stelt U het hele concept ADHD in vraag?

“Die gedragingen en ervaringen bestaan. Mensen lijden daar sterk onder. Maar moeten we dat puur als een ziekte beschouwen? Alleen al het acroniem ADHD suggereert dat het een ziekte is. Maar het is zinloos om die problemen alleen als een medisch probleem te zien, zonder naar de context te kijken. Vaak is de mismatch tussen een mens en zijn omgeving ziekmakend.”

ADHD is wel aan een opmars bezig.

“Klopt. In 1980 is de stoornis voor het eerst beschreven. Toen moesten de symptomen aanwezig zijn vóór het zevende levensjaar. Sinds 2013 kan ADHD ook beginnen na je twaalfde. En nu zou ADHD ook kunnen opduiken in de volwassenheid, waardoor een steeds grotere groep mensen in aanmerking komt voor de diagnose. Vaak wordt dan naar medicijnen gegrepen om het probleem op te lossen. En dat is gevaarlijk.”