“Als je veel literaire teksten leest, verwerf je meer empathie”

4 november 2020
Blaz Photo via Unsplash
Uit Italiaans onderzoek blijkt dat mensen die literaire fictie lezen 'meer mens' zijn dan mensen die populaire fictie lezen. Tom Beckers, cognitief psycholoog aan de KULeuven legt uit.

Het gaat hier om een Italiaans onderzoek met 500 deelnemers. Zij werden ingedeeld in twee categorieën aan de hand van de boeken die ze graag lazen. Aan de ene kant mensen die spannende boeken of populaire fictie lezen en aan de andere kant mensen die moeilijke culturele boeken lezen.

“Uit het onderzoek bleek dat mensen die literaire fictie lezen, positief geassocieerd worden met het vermogen om zich in andermans schoenen te verplaatsen. Ook met de vaardigheid om genuanceerd te denken over drijfveren en attitudes van mensen. Het werd negatief geassocieerd met de neiging om onszelf als de maatstaf te nemen en te denken dat andere mensen voelen en vinden wat wij voelen en vinden”, aldus Tom Beckers, cognitief psycholoog.

“Het zou volgens de auteurs van het onderzoek gaan over een causaal verband”, zegt de cognitief psycholoog. Als je veel literaire fictie leest, word je uitgedaagd om mee te denken want niet alles wordt voor je ingevuld. De ontwikkeling van karakters is vaak onvoorspelbaar en onbepaald. Je moet mee de gaten in het verhaal vullen.”

Maar zijn er wel aanwijzingen dat die factoren in verband zijn met elkaar? Volgens de onderzoekers alleszins wel. “Diezelfde auteurs van dit onderzoek hebben een reeks wetenschappelijke studies gepubliceerd. Daarbij moesten de deelnemers een literair kortverhaal of een non-fictie tekst lezen en vervolgens een empathietest afleggen. Ze moesten met heel beperkte informatie en aan de hand van gelaatsuitdrukkingen proberen te achterhalen wat andere mensen voelden. Daaruit bleek dat degenen die het literair tekstje lazen, accurater waren in de test. Er is wel veel controverse rond geweest.”

Het zou dan toch dat lezen zorgt dat bepaalde stukken nog nazinderen in je hoofd. “Het is een klein effect, maar er is toch wel een effect. Als je veel literaire teksten leest, verwerf je een bagage aan empathie die steeds meer verfijnd wordt”, besluit Beckers.

Herbeluister hier het gesprek met cognitief psycholoog Tim Beckers in 'Nieuwe feiten':