Waarom imiteren we elkaar?

9 januari 2020
Goede vrienden of vriendinnen zijn soms complete kopieën van elkaar. Dezelfde kleren, hobby's, gebaren, manier van praten. Waarom imiteren we elkaar? 'De Wereld van Sofie' vroeg het aan Alain Van Hiel, sociaal psycholoog aan de UGent.

Imiteren zit ingebakken in onze soort

"Imiteren zit ingebakken in onze soort, we imiteren elkaar al vanaf onze geboorte", zegt Alain Van Hiel. Dat heeft allerlei evolutionaire oorzaken. Toen we nog geen 'taal' hadden, waren we aangewezen op non-verbale communicatie. Daarom is het zo makkelijk. 

We imiteren vaak onbewust elkaars gedrag. Als je een blij gezicht ziet, ga je dat van nature imiteren.

We apen een ander ook na omdat we die graag zien of bewonderen. We kopen dezelfde jurk als Kate Middleton omdat we naar haar opkijken en hetzelfde willen zijn.

Bij het flirten imiteren we onze prooi bewust om te laten zien dat we geïnteresseerd zijn. We beroeren ook even het topje van onze neus of strijken over een wenkbrauw kort nadat de ander dat doet. Dat is 'het

spiegeleffect'. Een truukje om zelf leuk gevonden te worden. En het werkt! 

We imiteren goede en slechte dingen!

Imiteren kan twee kanten uit. Agressie heeft een hoog 'monkey see monkey do' - gehalte. Het zien van een film vol geweld, maakt mensen agressiever. "Geweld in videogames zet ook aan tot agressie, al wordt vaak het tegendeel beweerd", zegt Van Hiel. Omgekeerd zijn we socialer na een film vol integere personages. 

Als iemand in elkaar zakt op straat, kijken we soms stilzwijgend aan de zijlijn toe. Tot iemand in actie schiet, dan staan we er opeens met 30 man omheen. Dat is normzetting. Anderen tonen ons hoe we ons moeten gedragen in een bepaalde situatie.

We apen elkaar dus te pas en te onpas na. Omdat het vaak eenvoudigweg het verstandigst is om de groep te volgen, om te overleven. Groepen zijn echte 'consensusmachines'. In groep handelen we gestroomlijnd, op dezelfde manier. Wie afwijkt, wordt verstoten. Rare beestjes zijn we dus!

Lees ook: