Altijd prrrrijs! Altijd gewonnen!

13 juni 2020
Amsterdam Museum
Geschiedenis gaat, of misschien moet ik zeggen ging, vaak over koningen, staatshoofden, veldslagen en diplomatie. Maar er is ook zoiets als de geschiedenis van het dagelijkse leven. We gaan het hebben over de geschiedenis van de loterij.

De loterij schijnt een fenomeen te zijn dat bedacht en voor het eerst uitgevoerd werd in onze contreien. Mocht iemand uit Genua dit lezen, zou die kunnen beweren dat zijn stad eerst was, maar in Genua ging het toch eerder over weddenschappen dan over loterijen.

Nee, beste Genuees, loterijen werden uitgevonden in de Lage Landen, bij ons. Het schilderij van Gillis Coignet hierboven beeldt de trekking af van een loterij waarmee Amsterdam de bouw van een nieuw gekkenhuis wou financieren. Die loterijen hadden mooie hoofdprijzen: je kon er een huis mee winnen of het monopolie om in de stad Brugge wijn te transporteren. En de trekking was een volksfeest dat dagenlang, soms meer dan een week kon doorgaan.

Dat weten we omdat Jeroen Puttevils de archieven heeft uitgeplozen. De geschiedschrijving van de loterij is zijn levenswerk. Hij schuift aan aan de Interne Keukentafel.

Beluister het volledige gesprek :

Radio 1 Select