Spannende kiesstrijd in de VS levert nog geen duidelijke winnaar op, Trump dreigt nu al met juridische strijd

3 november 2020
De Amerikaanse presidentsverkiezingen blijven een nek-aan-nekrace: volgens de voorlopige resultaten ziet de situatie er voor de Republikein Donald Trump het meest rooskleurig uit, maar de Democraat Joe Biden vraagt geduld. Dat doet de Republikeinen nu al dreigen met een juridische strijd.

Het blijft erg spannend bij de Amerikaanse verkiezingen. De Republikeinse president Donald Trump wint zoals verwacht in staten in het zuiden en het westen zoals Kentucky, Idaho, South Carolina en Indiana en natuurlijk in midden-Amerika. Zijn Democratische uitdager Joe Biden doet dat in progressieve staten in het noordoosten zoals New York, Illinois, Colorado en zijn thuisstaat Delaware, in het noorden in Minnesota en aan de westkust in de staat Washington, Californië en Oregon.

Dat was verwacht, maar het is niet daar dat het verschil gemaakt wordt. Dat gebeurt in de zogenaamde "swing states" of "battle states", staten die al eens kunnen kantelen tijdens verkiezingen. Volgens de meest recente resultaten lijkt Trump vrijwel zeker te winnen in grote staten met veel kiesmannen zoals Texas (38 kiesmannen) en Florida (29). Die stemden vier jaar geleden ook voor Trump en voor Biden zijn die staten niet cruciaal voor zijn overwinning. Toch heerste de hoop in het Democratische kamp dat Biden een van beide staten kon doen kantelen.

Pennsylvania, Wisconsin en Michigan hebben de sleutel

De echte beslissing zal wellicht vallen in noordelijke strijdstaten zoals Pennsylvania (22), Ohio (18), en vooral Michigan (16) en Wisconsin (10) in het noorden. Ook die stemden in 2016 erg nipt voor Trump. Die kon daar president worden door de Democrate Hillary Clinton verrassend te verslaan in de doorgaans Democratische staten Wisconsin en Michigan. Als Biden president wil worden dan moet hij een paar van die staten heroveren.

Voorlopig lijkt dat niet het geval, want Trump staat - verrassend toch wel - voor in die staten. Ohio (18) gaat al zo goed als zeker naar Trump: dat is de staat die traditioneel de winnaar van de presidentsverkiezingen voorspelt.

Wel ligt de Democraat Joe Biden op kop in Arizona (11) in het zuidwesten en strijdt hij voor winst in North Carolina (15) in het zuiden. Dat zijn traditioneel Republikeinse staten. Ook in Georgia (16) zou het trouwens nipt kunnen worden: Trump ligt daar zoals verwacht aan de leiding, maar de traditioneel naar de Democraten leunende stemmen uit de regio rond Atlanta moeten nog binnenlopen.

Om te winnen moet Trump pogen om zoveel mogelijk van de staten te behouden waar hij in 2016 verkozen werd. Om verkozen te worden moet Biden staten als Pennsylvania, Michigan of North Carolina doen kantelen. Dan maakt het niet zo veel uit of hij in Texas of Florida verliest, maar hij mag dan elders geen staten verkwanselen.

Trend lijkt op die in 2016

Het blijft voorlopig dus nog erg spannend, te meer omdat ook veel poststemmen en de biljetten van de kiezers die vervroegd gaan stemmen zijn, nog altijd geteld moeten worden. Dat kan het beeld nog doen veranderen. Het is daarom helemaal niet zeker of u vandaag een definitief resultaat voorgeschoteld krijgt.

Volgens onze collega Björn Soenens, correspondent in de VS, heerst er bij de Democraten al wat teleurstelling, ook al omdat Biden het in Florida minder goed doet dan Hillary Clinton vier jaar geleden. Hij denkt dat Trump mogelijk de opiniepeilers opnieuw een hak heeft gezet. Ook Amerika-kenner professor Bart Kerremans van de KU Leuven ziet een trend die veel lijkt op die van vier jaar geleden.

Joe Biden zelf blijft er goede hoop in houden, zo zei hij in een toespraak. "We geloven dat we op het goede spoor zijn om de verkiezingen te winnen. Maar we moeten geduld hebben. Het is niet voorbij vooraleer elke stem geteld is. Ik ben optimistisch." Trump sprak hem onmiddellijk tegen via Twitter en suggereerde dat de Democraten de verkiezing "proberen te stelen".

Ook parlement ligt in de weegschaal

En niet enkel het Witte Huis staat op het spel, maar de Amerikanen hebben ook gestemd voor de twee kamers van het parlement. Alle zetels in het Huis van Afgevaardigden en een derde van de Senaat zijn ook de inzet.
In het Huis hebben de Democraten nu de meerderheid en verwacht wordt dat dat zo zal blijven. Volgens projecties zou het Huis inderdaad Democratisch blijven.

In de Senaat hebben de Republikeinen de macht en daar zou de situatie kunnen kantelen, maar zeker is dat niet. Beide grote partijen hebben tot nu toe een paar zetels van de andere in de Senaat ingepikt en dus is het daar erg gelijk opgaand. Tenslotte wordt er in sommige staten ook gekozen voor de gouverneurs van de deelstaten.

Bron: vrtnws.be en De ochtend