Amerikaanse marine geeft beelden "eerste nucleaire ramp ter wereld" vrij

27 juli 2016
Zeventig jaar na datum heeft de Amerikaanse marine het volledige beeldarchief vrijgegeven van "Operation Crossroads", een test waarbij de navy twee atoombommen tot ontploffing bracht in Bikini. De gevolgen waren niet te overzien.

De Amerikanen wisten al wat een atoomwapen kon doen na de bombardementen op de Japanse steden Hiroshima en Nagasaki. Maar welke gevolgen heeft de ontploffing van een atoombom op de sterk gepantserde schepen van de Amerikaanse oorlogsvloot? Dat wilden ze te weten komen. Daarvoor werd "Operation Crossroads" opgezet. Ze bracht een honderdtal schepen bij mekaar in en rond het atol Bikini in de Stille Oceaan.

De marine bracht drie atoombommen tot ontploffing. Men dacht dat de bommen de vaartuigen hier en daar zouden beschadigen maar het verliep helemaal anders...

Able en Baker

De eerste bom kreeg de naam Able:  23 kiloton en ongeveer dezelfde bom als die die op Nagasaki was gevallen. Able ontplofte op een hoogte van 158 meter en bracht enkele kleinere schepen tot zinken. De straling op en in de schepen piekte even, maar verdween al snel.

Een kleine maand later liet de marine een tweede atoombom ontploffen: Baker In tegenstelling tot Able explodeerde Baker dertig meter onder de zeespiegel. Een enorme koepel hete waterdamp joeg een ongeziene schokgolf door het zeewater. De gevolgen waren navenant....
 

Twee zwaarbewapende slagschepen en een enorm vliegdekschip zonken in geen tijd, tot grote verbazing van de marine. Vijf andere grote schepen verdwenen eveneens onder de golven. 

De grootste verrassing moest nog komen: de hoeveelheid radioactieve straling. Die was kolossaal. Tweehonderd varkens die in de schepen waren geplaatst, stierven binnen de maand.

Crisisteams die ter plekke werden gestuurd om de schepen weer operationeel te krijgen, werden aan gevaarlijke hoeveelheden straling blootgesteld. De marine moest verschillende andere schepen zelf tot zinken te brengen omdat ze onbruikbaar en te gevaarlijk waren geworden.

De latere voorzitter van de United States Atomic Energy Commission noemde "Operation Crossroads" later "de eerste nucleaire ramp ter wereld". Van de derde test met atoombom Charlie kwam jarenlang niks meer in huis.

De Amerikaanse marine heeft nu het volledige beeldarchief van "Operation Crossroads" vrijgegeven. Het gaat onder meer om beelden die zijn gedraaid vanuit vliegtuigen die tijdens en en meteen na de tests over Bikini vlogen.

Ze tonen duidelijk de totale ravage die Baker -de tweede bom- in en op het atol aanrichtte.