Amerikaanse oud-president Trump spant rechtszaak aan tegen Facebook, Twitter en Google: maakt hij ook kans?

8 juli 2021
© Sergio Flores (AFP)
De gewezen Amerikaanse president Donald Trump heeft aangekondigd dat hij een rechtszaak zal aanspannen tegen technologiereuzen Facebook, Twitter en Google en de bazen van die bedrijven. Trump werd na de bestorming van het Capitool begin dit jaar grotendeels gebannen van die socialemediaplatformen. Hij beschuldigt hen ervan dat ze hem de mond snoeren en eist dat zijn accounts snel worden hersteld. "Hij is niet helemaal kansloos", denkt professor recht en technologie aan de KU Leuven Peggy Valcke.

Donald Trump wordt bij zijn juridische stappen gesteund door het America First Policy Institute, een non-profitorganisatie die achter zijn beleid stond.

"Aan de zijde van America First Policy Institute, span ik vandaag als hoofdvertegenwoordiger een grote collectieve rechtszaak aan tegen technologiereuzen Facebook, Google en Twitter en hun bazen Mark Zuckerberg, Sundar Pichai en Jack Dorsey", kondigde de oud-president aan in zijn golfclub in Bedminster.

Trump ligt al geruime tijd overhoop met Facebook en Twitter over vrijheid van meningsuiting en censuur. Na de bestorming van het Capitool door Trump-aanhangers werd de oud-president helemaal gebannen door Twitter, zijn belangrijkste communicatieplatform met meer dan 80 miljoen volgers. Facebook verwijderde hem voor twee jaar. Het videoplatform van Google, YouTube, wil Trump pas opnieuw toelaten als het geen risico meer ziet voor de publieke veiligheid.

Trump verwijt de platformen dat ze hem de mond snoeren. "We vragen aan de federale rechtbank van het zuidelijke district van Florida om een onmiddellijk einde te maken aan de illegale en schandelijke censuur van socialenetwerkgroepen tegen Amerikanen", zei Trump. "We eisen het einde van de gedwongen stilte."

"Er is geen beter bewijs dat de Big Tech buiten controle is dan het feit dat ze de zittende president van de Verenigde Staten hebben verboden op hun platformen. Als ze dat met mij kunnen doen, kunnen ze dat met iedereen."

Maakt Trump een kans met zijn gerechtelijke stappen?

Trump verwacht de juridische strijd te zullen winnen. Maar is dat ook zo? Kansloos is hij toch niet, meent Peggy Valcke, hoogleraar recht en technologie aan de KULeuven. "Ik vermoed dat hij zijn advocaten de zaak grondig heeft laten uitspitten. En het lijkt me op het eerste gezicht ook dat hij niet geheel kansloos is."

Wel moet Trump niet schermen met het begrip censuur, want daar gaat het juridisch niet om. "Er wordt in de discussies vaak aangehaald dat Trump gecensureerd is, maar juridisch gezien klopt dat niet, omdat er geen overheidsbeslissing is geweest op basis waarvan hij zijn mening niet langer mocht verkondigen", zegt Valcke. Respect voor mensenrechten en vrijheid van meningsuiting is in eerste instantie immers een verplichting die rust op staten. "Anderzijds hebben staten ook de plicht om een goed wettelijk kader te voorzien zodanig dat die mensenrechten en vrijheid van meningsuiting ook in privé-relaties worden gerespecteerd."

Er wordt in de discussies vaak aangehaald dat Trump gecensureerd is, maar juridisch gezien klopt dat niet.

En dat wettelijk kader, hoe ziet dat eruit in de Verenigde Staten? "Belangrijk is section 230 van de Communications Act. Daarvan wordt beweerd dat die de bloei van het internet mogelijk heeft gemaakt, omdat hij tusseninstanties zoals sociale media maar ook zoekmachines vrijwaart van aansprakelijkheid voor inhoud van derde partijen", zegt professor Valcke. "Er is ook een bepaling, de Good Samaritan-clausule, die zegt dat wanneer die tusseninstanties te goeder trouw content verwijderen van hun platformen, ze gevrijwaard worden van aansprakelijkheid door het vermeende slachtoffer van die zogenoemde censuur. Die bepaling kan de platformen dus in zekere mate beschermen tegen de procedure die Trump heeft opgestart."

Anderzijds, zegt Valcke, zijn de onafhankelijke experten die Facebook zelf heeft bijeengeroepen toch ook wel kritisch tegenover de beslissing om Trump zo lang te weren van die platformen. "De regels over hoe lang zoiets kan zijn niet duidelijk. Dus daar heeft Trump wel een kans", meent ze.

Samengevat: De beslissing om Trump destijds -na de bestorming van het Capitool dus- te weren van de platformen was wellicht legitiem. Maar dat onbeperkt doen, of voor een hele lange periode nadat de rust is teruggekeerd, dat ligt moeilijker.

Beluister het gesprek met Peggy Valcke in 'De Wereld Vandaag' via Radio 1 Select

Bron: vrtnws.be en 'De Wereld Vandaag'

Lees ook: