Angst, wat is het en waarom krijg je het?

8 januari 2020
Vlak voor Kerst kregen we een mailtje van Rocco. Rocco stelde zich voor als een pizzabakker die vaak succesvol deelneemt aan wedstrijden pizzabakken en een eigen zaak wist op te starten - maar achter dat succes schuilen vaak angstaanvallen. En niemand die dat ziet of weet. Tot nu, want Rocco wou er graag over praten en het thema aankaarten in De Wereld van Sofie.

Rocco is natuurlijk lang niet de enige die er last van heeft. Chef-kok Sergio Herman wordt sinds het overlijden van zijn ongeboren zoontje geregeld geplaagd door angstaanvallen, tv-presentator Otto-Jan Ham heeft er al jaren last van, Lieven Scheire kan in drukke massa's overrompeld worden door angst, actrice Leen Dendievel schreef een boek over haar paniekaanvallen. Er zijn wel wat mensen voor wie angst meer of heel wat anders is dan eens even opschrikken van een spin of onrustig worden als ze alleen zijn in het donker. Angst, wat is het en waarom krijg je het?

"Mensen rondom mij zien maar 1 kant van de medaille. Ik win prijzen als pizzabakker, en ze zien succes. Maar daarachter zitten angstaanvallen en onzekerheden, en die wedstrijden heb ik nodig, ik zoek constant bevestiging op die manier”, schreef Rocco. Reporter Brecht Devoldere zocht hem op.

Ann kampte dan weer een hele tijd met paniekaanvallen. Door een te oppervlakkige ademhaling uit stress en angst, leek het alsof ze een hartaanval kreeg. Aangekomen op spoed bleek haar hart kerngezond, en werd haar verteld dat ze een paniekaanval had. Dat was geen geruststelling want daarna volgde angst om die angst of paniek opnieuw te ervaren en ging het haar leven beheersen. Ann spreekt openhartig over de strijd om er weer van verlost te geraken.

Professor Damiaan Denys is psychiater en filosoof. Hij is gespecialiseerd in angst- en paniekaanvallen. Als filosoof vindt hij dat angst nu eenmaal hoort bij ons bestaan, maar als arts behandelt hij mensen die er in overdreven mate mee te maken krijgen. Hoe is dat te verklaren en hoe geraak je er van af?

Als er één kunstwerk is dat angst uitbeeldt, het “oerangstkunstwerk” is het wel “De schreeuw” van Edvard Munch? Of zien wij dat verkeerd? Zijn er andere werken die angst beter weten te verbeelden? Vragen voor Philippe Van Cauteren, directeur van het SMAK in Gent.

Sommige mensen hebben in extreme mate last van angst, maar we hebben allemaal onze angsten, soms heel specifieke. Ward Bogaert dook voor deze uitzending in de podcast “10 things that scare me”. Wat zijn zoal de dagelijkse, eerder onschuldige angsten die mensen uitzweten?

Zijn er mensen die helemaal geen vrees kennen? Zelfs al komt er een vrachtwagen op je afgereden of word je bedreigd met een mes? Blijkbaar wel, ze lijden aan het syndroom van Urbach-Wiethe. Een gesprek met neurowetenschapper Thomas Pattyn (Universitair Psychiatrisch Centrum van de KULeuven).
 

Radio 1 Select