Ballekes in tomatensaus in de Vlaamse canon? “Overal in de wereld maken ze gehakt, en overal maken ze er ballekes van”

4 november 2019
Vlaams minister van Toerisme Zuhal Demir wil ‘ballekes in tomatensaus’ laten opnemen in de Vlaamse canon. Maar culinair journalist Dirk De Prins heeft zijn bedenkingen.

Tijdens de persvoorstelling van ‘Jong Keukengeweld’ - een actie waarbij jongeren met korting kunnen eten in toprestaurants – vertelde minister Zuhal Demir dat ze ‘ballekes in tomatensaus’ wil laten opnemen in de Vlaamse canon. Bovendien wil ze werk maken van een Vlaams Culinair Centrum. Maar hoe Vlaams zijn die ‘ballekes in tomatensaus’?

“Ik denk dat ze zeer Europees zijn” reageert culinair journalist Dirk De Prins in ‘Nieuwe Feiten’. “Overal in de wereld maken ze gehakt, en overal maken ze er ballekes van.”

De Prins: “We hebben altijd in een situatie geleefd waarin handel en uitwisselingen onze rijkdom betekenen. En tomaten komen oorspronkelijk uit Zuid-Amerika. Bij ons is die doorbraak van de tomaat pas in de 19de eeuw gebeurd. De Italianen en Spanjaarden waren ons zeker voor.”

Is Gentse Waterzooi beter geschikt?

Bestaat er zoiets als een Vlaamse keuken die anders is dan de Belgische keuken? Wat met Gentse Waterzooi bijvoorbeeld? “Dat je er een plek op plakt is als verkoopargument natuurlijk wel makkelijker” zegt De Prins. “Maar of dat historisch gezien klopt? Daar heb ik mijn twijfels over. De Waterzooi werd in heel West-Europa klaargemaakt, op een gelijkaardige manier. Het is een manier van bereiden die uit heel Europa stamt, want het is gekookte kip met wat groenten en een roomsausje.”

En biefstuk-friet dan? Dat is toch typisch Belgisch? “Wij zien het wel zo, maar in Frankrijk vinden ze het dan weer typisch Frans.”

Koken met bier

Is er dan niets wat we als Vlaamse kost kunnen claimen? “Misschien stoverij” zegt De Prins. “Omdat dat dat met bier gemaakt wordt natuurlijk. Het is een gerecht dat ontstaan is in de 18de eeuw toen de mensen geen wijn meer konden betalen, met dank aan de Oostenrijkers die ons hier bezet hielden.”

“Bij ons werd de overgang gemaakt van koken met wijn naar koken met bier, en dat is wel typisch voor bij ons. Voor Vlaanderen, maar ook voor Brussel.” Ook Auguste Escoffier, de beroemde Franse chef-kok spreekt trouwens over ‘carbonades Flamandes’. “Maar hij bedoelt er Noord-Frankrijk mee.”

Het enige wat De Prins verder nog kan bedenken is een stukje vlees of vis combineren met groenten én aardappelen. “Dat is typisch Belgisch”. "Belgisch? Dan zitten we nog niet in Vlaanderen” reageert Lieven Vandenhaute.

“Je kan er eeuwig rond bezig blijven. De vraag is: is het allemaal zo belangrijk?” besluit De Prins.

Op de foto bovenaan zie je balletjes in tomatensaus zoals Jeroen Meus ze klaarmaakt. Het recept vind je op dagelijkekost.be

Beluister het integrale gesprek met Dirk De Prins:

Lees ook:

Radio 1 Select