'Beni-files' wil slachtoffers een gezicht geven

25 februari 2017
Twee jaar geleden maakte Elien Spillebeen een opgemerkte documentaire over de Congolese stad Butembo, Back-up Butembo, waarin we een aantal sterke vrouwen aan het werk zagen. En nu is er Beni-files, een documentaire over de stad Beni in noord-oost-Congo.

Tijdens de eerste week van oktober 2014 werden burgers in en rond de stad Beni op een gruwelijke wijze vermoord: zowel mannen, vrouwen als kinderen werden met machetes afgemaakt. Vele anderen werden verkracht en/of ontvoerd. Vandaag, anderhalf jaar na de start van de gruwelijkheden, zouden waarschijnlijk meer dan 1000 mensen het leven gelaten hebben en blijven een honderdtal mensen vermist. Zo'n 80.000 mensen hebben de dorpen ontvlucht en zijn de relatieve veiligheid in de stad Beni gaan opzoeken. Maar nog steeds is het onduidelijk wie achter deze aanslagen zit, en waarom de bevolking wordt opgejaagd.

"Waarschijnlijk zit de Oegandese rebellengroep ADF er achter" vertelt Elien, "maar het is helemaal niet uitgesloten -er zijn zelfs aanwijzingen- dat verschillende groepen bezig zijn om mensen het leven onmogelijk te maken. Slachtoffers zijn uitsluitend burgers, landbouwers die op afgelegen plaatsen wonen in landbouwdorpen, in zeer bebost gebied, heel kwetsbaar voor blitsaanvallen, vanuit het woud georganiseerd."

Het viel Elien Spillebeen op dat er heel weinig informatie en rapporten kwamen uit de streek, waar toch heel wat actoren zoals de VN-Blauwhelmen op het terrein zijn.
Samen met een congolese journalist van een lokale radio en een mensenrechtenactivist zijn ze op het terrein gegaan, en wilden ze weten wie de slachtoffers zijn en met hoeveel ze zijn.

"We hebben een oproep gedaan in dorpen aan familieleden om de nabestaanden die ze verloren hebben te melden en iets te zeggen over hen. We hoopten op 200 getuigenissen, maar het waren er veel meer. Uiteindelijk hebben we 700 mensen ontmoet, en hebben we 653 mensen geinterviewd. Later hebben we dat aantal kunnen aanvullen. Met ons klein team hebben we 1.111 namen kunnen verzamelen."

Elien en haar collega's wilden tonen aan de wereld wie die slachtoffers zijn. "Veel mensen hebben geen graf, vaak blijft een lichaam achter, anderen werden in massagraven gelegd."

door hen online te verenigen willen we hen toch een soort rustplaats geven

Mensen waren bereid een risico te nemen zegt Elien. " Door te vertellen wat er gebeurd is, stellen zij zich bloot, en kunnen zij misschien geviseerd worden. Maar de mensen zeiden dat ze niemand meer hebben, en dat zij elke dag zelf slachtoffer kunnen worden."

Elien Spillebeen reist met deze documentaire ons land rond. Er is een tentoonstelling, en er is ook een oproep aan ons allemaal om te laten horen dat de bewoners er niet alleen voor staan. Wie wil kan een boodschap inspreken voor één van de getroffen families. Alle boodschappen worden samen, op 2 oktober 2017 afgespeeld op de lokale radio, Radio Moto Oicha.

Meer info: www.benifiles.com