Bent u een vos? Of bent u een egel?

27 juni 2020
ISVW Uitgevers
"Ik bedoelde het niet ernstig. Het was een amusant intellectueel spelletje, meer niet. Maar men heeft het ernstig genomen".

De Britse filosoof Isaiah Berlin deelde de mensheid in in vossen en egels. De egel is overtuigd van één groots inzicht, en bekijkt alle nieuwe kennis door die ene lens. Plato, Nietzsche en Einstein zijn egels. De vos gelooft niet dat de wereld zich laat vangen in één universele gedachte, en laat zich overspoelen door nieuwe ervaringen en informatie. Shakespeare, Goethe en James Joyce zijn vossen. The fox knows many things, but the hedgehog knows one big thing".

Dat beroemde essay van Isaiah Berlin over De egel en de vos is - eindelijk - vertaald in het Nederlands, en dat vervult Alexander Roose met vreugde. Hij is een van die mensen die het intellectuele spelletje van Berlin ernstig neemt.

Want die tweedeling van de mensheid in vossen en egels leidt tot interessante bespiegelingen over de aard van de wereld en de aard van onze kennis. Is er één Groot Antwoord op de Fundamentele Vragen des Levens en kunnen we dat kennen? Of moeten we sceptisch zijn en ons neerleggen bij onze menselijke onvolmaaktheid?

Isaiah Berlin is voor professor Roose een inspirerend voorbeeld. Groot intellectueel, maar ook stijlicoon: tweedpakken, gestreken hemden, high table, les geven aan twee studenten in je salon, toga's, college-koren... Kortom, een academisch "joie de vivre" dat hem met nostalgie vervult.

Beluister het volledige gesprek :

 

 

Radio 1 Select