"Bij diëten pleit ik niet voor minder/minder maar voor méér/méér"

15 januari 2020
Januari en ineens moeten alle koolhydraten buiten. Na decadente december moet er gedieet worden. Elk jaar met een andere goeroe bij de hand. Montignac, Atkins, Naessens en dit jaar veel ketodiëters. En wat dan ook zo typisch is: er is een nieuw dieet, een bekend iemand getuigt over de weldaden van zo'n dieet (in dit geval Sergio Herman) en een week of drie later lees je dan: ketodieet niet zo onschuldig. Hoe zit het nu? Welk dieet moeten we volgen? Michaël Sels, hoofddiëtist UZA reageert.

"Dat keto(geen)dieet is eigenlijk een extreme vorm van koolhydraatarm diëten. Hierbij ban je radicaal alle koolhydraten, en ga je je energie uit vetten halen" zegt Michaël Sels in 'De Wereld van Sofie'. "Je lichaam gaat over van een glucose-metabolisme naar een vet-metabolisme. Afvalproduct van die energieproductie zijn dan ketonen. Maar je kan dus alleen in die fase komen als je heel streng koolhydraat arm gaat eten. Als je alleen maar je rijst, pasta of aardappelen gaat schrappen volg je nog geen ketogeen dieet . Je zal ook bepaalde groenten en fruit moeten weglaten. Mensen die zo'n dieet volgen houden het vaak niet vol. En de resultaten zijn op lange termijn vaak negatief. Het ketogeendieet heeft wel een wetenschappelijke basis maar niet voor gewichtsverlies. We gebruiken het in ons ziekenhuis bij mensen met epilepsie-aanvallen die moeilijk onder controle te krijgen zijn. Om gewicht te verliezen is het gevaarlijk om er zelf zo maar mee te starten. Nog een problee:m om de honger te stillen gaan die mensen vaak véél vlees eten. En ook daar zijn risico’s aan verbonden."

Is vasten zinvol?

Nog zo'n hype: 'Intermittent fasting' of periodiek vasten. "Daar zijn verschillende regimes in. Bijvoorbeeld 16/8, elke dag 16 uur lang niets eten en 8 uur wel, bijvoorbeeld alleen tussen 9 en 17u. Eigenlijk een heel simpel principe. Mensen die in de avond niet meer snacken, zoals snoepen voor de tv, lijken ook magerder te zijn. Als je daar dan een regeltje aan vast hangt, en je geeft dat een leuke naam, kom je algauw bij een hip dieet uit. Maar uiteraard is het een goed idee om 's avonds geen tussendoortjes meer te eten. We zijn grazers geworden, we nemen meer calorieën op uit dingen die we tussendoor eten dan uit onze maaltijden. Sommige mensen eten ’s middags wel twee sneetjes brood met mager beleg, maar diezelfde mensen lopen wel met een halve liter soja frapuccino caramelkoffie op straat. Op die manier gaat je gewicht niet afnemen."

Bestaat het ultieme dieet?

We blijven zoeken naar het ultieme dieet: dat makkelijk en lekker is, en ons slanker maakt. Maar zal dat ooit bestaan? "Ja" zegt Sels. "Maar dan zal je wel je gewoontes en gedrag moeten veranderen. Je komt in drie dagen geen 20 kilo bij, dan moet je ook niet verwachten dat je op enkele dagen tijd spectaculair zal vermageren. Je moet slimme keuzes maken. Kies voor dingen die écht de moeite waard zijn. Liever één goedgekozen stuk taart van de beste bakker van 't Stad dan tussendoor dingen snoepen die je toch niet echt lekker vindt. Gezond eten wil niet zeggen dat je bord maar voor de helft gevuld mag zijn. Als je alleen een appel, cider en een kop thee of alleen een ei en een stuk vlees eet, dat hou je dat niet vol.  Kies voor volume. Als je vaak honger hebt – kies iets waar je veel van mag eten en dat je lekker vindt. Straf jezelf niet door je lunch te vervangen door een halve avocado, want dan zal je snel opnieuw honger krijgen."

"Voorstander van méér/méér"

"Je hoort altijd, ook van overheidswege dat we vooral minder moeten eten. Minder vlees, minder suiker, minder koolhydraten. Maar dat minder/minder-verhaal blijkt niet zo'n succes. Zelf ben ik voorstander van méér/méér. Meer groenten, meer fruit, meer volkoren granen! Wie meer fruit eet, zal vaak minder snoepen. Amper 10% van de Belgen eet voldoende fruit. Dit werkt beter dan met de rode balpen allerlei dingen te schrappen… daar moeten we van af…"

'Ik pleit voor een '500 grams a day challenge'. Elke dag twee stukken fruit en 300 gram groenten eten. Januari is een ideaal moment om te starten. Begin er wel meteen mee en stel jezelf realistische doelen. We worden niet dik tussen Kerstmis en Nieuwjaar, maar tussen Nieuwjaar en Kerstmis."

Lees ook: