Bioloog Geerdt Magiels: "Freud is een charlatan"

23 september 2017
Dat Charles Darwin zijn bijdrage leverde aan de wetenschap, daar is iedereen het over eens. Of dat voor Sigmund Freud hetzelfde is, daar beginnen steeds meer mensen aan te twijfelen. Een van die twijfelaars is bioloog Geerdt Magiels, die in zijn boek ‘Met Freud en Darwin op de sofa’ de parellellen tussen de heren trekt, maar ook vooral de verschillen onderstreept. “Psychoanalyse hoort thuis in het rijtje van wichelroedes en homeopathie.”

Darwin en Freud hadden volgens Magiels een gelijkaardige manier van werken en ook kregen ze aanvankelijk heel wat tegenkanting tegenover hun werk, maar toch zijn de verschillen groter.

Freuds theorie is gebaseerd op niet verifieerbare en imaginaire feiten

Daar waar Darwin het toonbeeld is van routineus empirisch wetenschappelijk onderzoek, is Freud een fantast volgens Magiels. “Freud behoort tot de alternatieve behandelwijze en is gebaseerd op niet verifieerbare en imaginaire feiten. Zijn theorie is op geen enkele manier empirisch onderbouwd.”

Als je aan wichelroedelopers zou vragen wie de beste is, zullen ze ook altijd zichzelf zeggen

Freuds psychoanalyse is tweeledig. Enerzijds is er de theorie over hoe de mens in elkaar zit, anderzijds de therapie over hoe men geholpen moet worden. “Die twee staan ook los van elkaar en er zijn ook heel wat psychologische scholen over ontstaan. Dat is ook een typisch voorbeeld van pseudowetenschap. Als je aan wichelroedelopers zou vragen wie de beste is, zullen ze ook altijd eigen methode promoete, dat is bij homeopaten ook zo.”

Hij loog over mensen die hij genezen had, dat is waarom je hem een charlatan kan noemen

Ook de manier waarop Freud zijn data verzamelde doet Magiels de wenkbrauwen fronsen. “Hij haalde zijn informatie uit slechts 120 patiënten, waarbij hij er slechts een paar grondig heeft beschreven. Bovendien heeft hij ook voortdurend gelogen en valse verhalen verteld over mensen die hij genezen zou hebben. Dat is naderhand gebleken uit het onderzoek van zijn archief door onder meer zijn dochter. Daarom zou je hem een charlatan kunnen noemen.”

Freud heeft een wereld gecreëerd waarbij er altijd een uitleg is

Het feit dat zijn psychoanalyse niet altijd gestaafd kan worden met harde wetenschappelijke feiten, hoeft toch niet te betekenen dat die theorie onwaar is? “Het kan goed zijn dat je intuïtieve ingevingen krijgt bij een onderzoek, maar bij betrouwbare wetenschap zijn die altijd gebaseerd op theoretische kennis die door iedereen na te trekken is. Freud heeft een wereld gecreëerd waarbij er altijd een uitleg is.” Er is volgens Magiels een klassiek voorbeeld. “Je droomt over een man. De psychoanalyticus vraagt of het gaat over je vader. Zeg je ja, is het logisch, want daar zitten de problemen. Zeg je nee, is het nog interessanter want dan onderdruk je je gevoelens.”

De helft wat Freud beweert is niet nieuw, de andere helft is wel nieuw maar slaat op niets

Bij Freud denkt iedereen meteen aan het onderbewuste, een verhelderende verklaring voor veel menselijke gedragingen. “Er waren al veel boeken geschreven over het onderbewuste voor Freud daarmee op de proppen kwam. Er wordt weleens gezegd: de helft wat Freud beweert is niet nieuw, de andere helft is wel nieuw maar slaat op niets. Dat is een correcte samenvatting lijkt mij.”

Freud heeft zich laten verleiden door een mooie uitleg

Freud laat zich lvolgens Magiels leiden door een eerder romantisch aspect. “Freud heeft zich laten verleiden door een mooie uitleg. Filosofen en psychologen zeggen wel eens dat hoe slimmer je bent, hoe makkelijker je in foute verhalen trapt omdat je er heel makkelijk de juiste woorden en verhalen bij kan verzinnen. Het is dus niet toevallig dat veel psychoanalytici tot de intellectuele elite behoren.”

Beluister de hele uiteenzetting van Geerdt Magiërs vanaf 5:03.

http://radioplus.be/#/radio1/herbeluister/e23e6a65-90d2-11e3-b45a-00163edf75b7/6fafebe7-a04f-11e7-81f8-02b7b76bf47f/