"Bladeren wegblazen onder bomen is erg onnatuurlijk en schadelijk voor planten en dieren”

19 november 2019
"Laat de bladblazer staan, om insecten en andere dieren te sparen." Het is geen verbod, maar een advies van het Duitse ministerie van leefmilieu, gericht aan zowel privépersonen als gemeentebesturen. Jelle Van den Berghe, bioloog aan de PXL-hogeschool in Limburg, kan zich daarin vinden.

Bij het vallen van het blad hoor je ze van ver: de bladblazers. Handig en snel, maar anderzijds ook erg lawaaierig, vervuilend en ook slecht voor de natuur. Gebruik de bladblazer daarom enkel wanneer het niet anders kan, luidt het advies van de Duitse overheid.

Jelle Van den Berghe, bioloog aan de PXL-hogeschool in Limburg, denkt er ook zo over. “Bladeren wegblazen onder bomen is erg onnatuurlijk en schadelijk voor planten en dieren,” zegt hij in 'Nieuwe Feiten'. Afgevallen bladeren zijn voedsel voor de boom zelf, voor andere planten en voor dieren. Het Duitse advies heeft ook met de bescherming van insecten te maken, zegt Van den Berghe, want studies wijzen erop dat het insectenbestand achteruitgaat.

Gebruik de bladblazer enkel en alleen als het niet anders kan, en dat is niet zo vaak

Bladblazers veroorzaken ook geluidsoverlast (tot 120 decibel) en de modellen die op tweetakt draaien stoten erg veel fijnstof en CO2 uit. Slecht voor de man of vrouw die ermee rondloopt en voor de omgeving. Elektrische modellen zijn in dat opzicht beter.

Maar bioloog Van den Berghe ziet de bladeren dus het liefst waar ze gevallen zijn: op de bodem. Soms is het “pragmatisch” om ze toch op te ruimen, vindt hij, bijvoorbeeld als ze op straat de riolen dreigen te verstoppen. En zelf harkt hij de bladeren weg van bloemrijk grasland, waar traag rottende bladeren de bloemen zouden verstikken.

En bij ons? Overheid wil vervuilende toestellen vervangen

Behalve in Duitsland is er ook bij ons verandering op til. Niet dat de bladeren zullen blijven liggen, maar milieuvriendelijker blazers kunnen al wat verschil maken.

In het eind oktober goedgekeurde Luchtbeleidsplan 2030 van de Vlaamse regering staat te lezen: "We faseren tweetakttoestellen uit voor onderhoud van openbaar groen. Groen onderhoud in eigen beheer zal enkel nog met elektrisch aangedreven materiaal gebeuren. Die voorwaarde nemen we ook op in de aanbesteding van onderhoudsdiensten. We bekijken ook de mogelijkheden om het gebruik bij steden en gemeenten zo snel mogelijk uit te faseren (te laten uitdoven, nvdr)."

Zo snel mogelijk: wanneer is dat dan? Bij het kabinet van minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) is te horen dat "de eigen Vlaamse diensten (vooral agentschappen binnen departement Omgeving en het Agentschap Wegen en Verkeer) in 2020 met voorstellen komen om op te nemen in de voorwaarden voor nieuwe aanbestedingen." En wat de lokale besturen betreft wil de minister "zo spoedig mogelijk in gesprek gaan met onder meer de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) om te bekijken op welke manier we tot de uitfasering/uitdoving/vermindering kunnen komen bij lokale besturen en welke lokale besturen daarin een trekkersrol willen spelen."

De Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten begrijpt deze maatregel. "Gemeenten zijn ook bezorgd om het klimaat en dit kan helpen". Maar "uiteraard kost dit professioneel materieel wel wat. We hechten veel belang aan het woord "gefaseerd". Wat dat precies inhoudt is ons nog niet duidelijk. Voor ons mag dit alleszins niet te snel gaan en moet rekening worden gehouden met de mogelijkheden van de gemeente", bijvoorbeeld als materieel vervangen moet worden.

Knokke neemt het voortouw

Knokke-Heist gaat verder dan de Vlaamse regels voorschrijven: de gemeentelijke tuinmachines op tweetakt worden tegen 2021 vervangen en vanaf dan mogen ook particulieren in de toeristische zone van Knokke geen gebruik meer maken van bladblazers, heggenscharen, bos- of grasmaaiers op tweetakt.

Ook Antwerpen is al enige tijd bezig met de vervanging van vervuilende tuinmachines. Op dit moment zijn er al 120 elektrische aangedreven toestellen in gebruik, met een accu dus, en een 700-tal werkt op "tweetaktcompatibele brandstof", dat is alvast beter dan de oude tweetakt. Voor het zware werk (natte of grote volumes bladeren opruimen en bijvoorbeeld ook grote bomen vellen) blijken voorlopig enkel de oude toestellen op tweetakt geschikt, meldt het kabinet van schepen van groen en stads- en buurtonderhoud Fons Duchateau (N-VA).

Ook verschillende privé-tuinaannemers zijn al overgeschakeld op elektrisch materieel.

Beluister het gesprek met bioloog Jelle Van den Berghe via Radio 1 Select (Je hoort er de meest recente fragmenten van Radio 1)

Bron: vrtnws.be en 'Nieuwe Feiten'

Lees ook:

Radio 1 Select