Bruno Vanobbergen: "Kinderen moeten de ruimte krijgen om nee te zeggen"

26 februari 2021
© Ben Wicks (Unsplash)
Voor kinderen is het vaak moeilijk om nee te zeggen tegen volwassenen met véél verwachtingen. Een simpel voorbeeld: dat je van je kind verwacht dat het iedereen van de familie kust bij begin en eind van een groot familiefeest (waar we tegenwoordig alleen maar van kunnen dromen). Pedagoog en voormalig kinderrechtencommissaris Bruno Vanobbergen breekt een lans voor het recht op nee zeggen door kinderen in ‘De Wereld van Sofie’.

We kennen het gevoel allemaal, hoe vervelend het soms kon zijn om als kind al je familieleden te groeten met een kus. Maar is het wel een goed idee om dat gekus te verplichten als je dat echt niet wil? “Als het kind nee zegt, dan moet daar rekening mee gehouden worden”, vertelt pedagoog Bruno Vanobbergen. “Dat heeft te maken met de integriteit van kinderen, het feit dat kinderen het recht hebben om voor zichzelf een veilige omgeving te creëren en grenzen op te stellen. Wij volwassenen lijken die grenzen van onze kinderen minder belangrijk te achten, omdat we ons snel in een machtspositie durven plaatsen. Maar door dit te doen tast je de grenzen van kinderen af en overtreed je ze soms heel sterk.”

Grens bepalen

De grenzen van je kinderen herkennen en waarborgen, is niet altijd even gemakkelijk. “Het is belangrijk dat je als volwassene de tijd neemt om je kind te lezen. Hoe reageert mijn kind op de situatie? Als je merkt aan de lichaamstaal van je kind dat hij iets niet prettig vindt, dan mag je de situatie niet forceren en moet je rekening houden met zijn gevoelens. Belangrijk hier is dat niet zozeer de kinderen die eerste stap moeten zetten, maar volwassenen bescheidenheid en geduld moeten hebben. Het ene kind is het ander niet en iedereen reageert anders”, aldus Vanobbergen.

Het is dus belangrijk dat je voorzichtig en respectvol omgaat met de boodschappen die je kinderen geven

“Kinderen moeten leren om die grenzen sterk te bewaken. Op het moment dat je die grenzen keer op keer forceert, zullen kinderen verzet en weerstand opbouwen en een middelvinger ontwikkelen. Ze kunnen agressief of ander problematisch gedrag vertonen, een heel logisch verzet voor hun gevoel, maar volwassenen zullen het desalniettemin zien als een teken van verzet. Het is dus belangrijk dat je voorzichtig en respectvol omgaat met de boodschappen die je kinderen geven, ook al zijn ze nog heel klein. Eens je die grenzen respecteert, kan je een gesprek hebben met je kind over hoe je er het best mee omgaat”, vertelt Vanobbergen.

“We vinden het heel normaal dat wij, als volwassenen, invullen welke keuzes onze kinderen maken. Wij hebben onze gedachten en het moet vooral vooruit gaan, dus we kijken soms veel te weinig naar wat onze kinderen aangeven. Je kijkt zo snel naar wat moet zijn dat je te weinig kijkt naar wat er eigenlijk is. Als je even in de blik van het kind kijkt, dan gaat er een heel andere wereld open.”

“Praat met je kind om hem beter te begrijpen en durf tegen familieleden te zeggen dat je kind iets niet wilt doen. Als ouder mag je tussen je kind en de ander staan om duidelijkheid te creëren. Maar bovenal: forceer je kinderen niet”, besluit Vanobbergen.

Beluister het gesprek met Bruno Vanobbergen in ‘De Wereld van Sofie’ op Radio 1 Select.

Lees ook: