Carnaval Aalst is minder oud dan we denken

19 april 2017
Tradities kan je invoeren
Mensen geloven graag dat onze culturele tradities uit de Middeleeuwen dateren. Niets is minder waar, zegt Marc Jacobs, directeur van Faro, het steunpunt voor cultureel erfgoed. Zelfs het carnaval in Aalst en Binche zijn in de negentiende en twintigste eeuw ontstaan, net als vele andere volksfeesten. Vaak werden ze gelanceerd om de lokale of nationale cohesie te bevorderen.

Tijdens de Paasvakantie ging in Kampenhout voor het eerst een carnavalsstoet door, met de bedoeling om er een jaarlijkse traditie van te maken. Je kan dus 'een traditie invoeren', zegt ook Marc Jacobs van erfgoedstichting Faro. Na enkele jaren proberen zie je dan of ze ingeburgerd geraakt. 'Dagen zonder Vlees' bijvoorbeeld lijkt goed op weg om een nieuwe traditie te worden.

Mensen geloven graag dat tradities eeuwenoud zijn en spontaan ontstaan. En die verhalen worden ook gretig naverteld. Maar in werkelijkheid zijn veel tradities vrij recent van oorsprong. Het haast mythische carnaval in Aalst en Binche dateert bijvoorbeeld uit de negentiende en twintigste eeuw. Dat is ook de periode waar veel tradities 'ingevoerd' zijn om de lokale en nationale cohesie te versterken. 

Moederdag werd zo ooit begin twintigste eeuw uitgevonden in de Verenigde Staten. Anna Marie Jarvis wilde haar gestorven moeder eren. Na enkele jaren sprong de lokale supermarkt mee op de kar met een speciaal aanbod aan bloemen en andere cadeautjes. En in 1914 besloot President Wilson om elke tweede zondag van mei een nationale moederdag te houden. 

In Antwerpen denken ze nog steeds dat hun Moederdag al van in de Middeleeuwen bestaat

In Antwerpen wordt Moederdag in augustus gevierd. Daar was het liberaal schepen Cuyck die net voor uitbreken van de Eerste Wereldoorlog een Moederdag lanceerde. Hij gaf daarvoor een gedetailleerd boekje uit waarin stond dat moeders die dag ontbijt op bed verdienden. Op school moesten kinderen gepaste versjes instuderen. En zelfs voor de lokale bakkers werden instructies voorzien. Qua timing koos de -nochtans vrijzinnige- schepen voor de lokaal veelgevierde dag van Onze Lieve Vrouw-Hemelvaart. De nieuwe traditie werd gelanceerd met een heuse persconferentie.

 

Tradities - De Bende 19042017