China's ambitie grootste bedreiging voor de wereldvrede?

28 mei 2015

Dat China een slagkrachtig volksleger heeft is geen nieuw feit. Het Chinese troepenaantal is het grootste ter wereld: 2,3 miljoen manschappen onder de wapens + een reserve van 12 miljoen. China heeft 14.000 tanks, 14.500 artillerie-eenheden, 453 helikopters, 2556-jet-fighters en 400-groundattack-jets.

Op nucleair gebied heeft Peking zich de afgelopen decennia eerder terughoudend opgesteld, en de Chinese zeemacht kon je met een beetje kwaaie wil een veredelde kustwacht noemen.

Maar China heeft de ambities fors bijgesteld. Vorig jaar verkondigde premier Li Keqiang op het Nationale Volkscongres dat 'de revolutionaire aard van de strijdkrachten' gevoelig verbeterd en gemoderniseerd zal worden. 'De afschrikking en slagkracht' zouden verder worden uitgebouwd en het onderzoek naar de ontwikkeling van nieuwe en hoogtechnologische wapens sterk gestimuleerd.

Vorige week bleek al uit een Pentagon-rapport dat China bezig is met het upgraden van haar intercontinentale kernraketten tot MIRV's (Multiple Independently Targetable Reentry Vehicles).

En in een nieuwe militair-strategische document dat deze week werd voorgesteld, legt Peking nadruk op vier terreinen: de oceaan, de ruimte, nucleaire capaciteit en cyberspace.

Vooral het maritieme luik lijkt van cruciaal belang: 'China zal niet aanvallen, maar indien het wordt aangevallen, zal het terugslaan', staat er. Verder wordt verwezen naar 'de provocaties door zekere buurlanden en partijen van buitenaf die zich mengen in het conflict over eigendomsrechten in de Zuid-Chinese Zee'.

Dat laatste lijkt vooral gericht aan de VS, die al een halve eeuw instaan voor de veiligheid van de belangrijke vaarroutes en grotendeels de controle hebben over de Stille Oceaan.

De Amerikaanse vice-president Joe Biden liet vorige week tijdens een ceremonie voor afgestudeerde rekruten verstaan dat de VS de maritieme dominantie in de regio nog opdrijft: 'Tensions run high. As I speak, they run high, but you will be there to keep the peace. That's why 60 per cent of the United States naval forces will be stationed in the Asia Pacific by 2020'.

De Amerikaanse econoom Nuriel Roubini - die tien jaar geleden de kredietcrisis voorspelde - noemde vorig jaar de conflicten tussen China en zijn buurlanden over een aantal eilanden het grootste geopolitieke gevaar van deze tijd: 'Wat China beschouwt als een defensieve noodzakelijk zouden de buurlanden en de Verenigde Staten kunnen opvatten als agressief en expansionistisch. En wat voor de VS en haar Aziatische bondgenoten een defensieve noodzaak lijkt - de bouw van verdere militaire capaciteit in de regio om de opkomst van China te beheren - kan door China worden gezien als een agressieve poging om het te in toom te houden.'

Ook professor Jonathan Holslag suggereert in zijn recente boek ‘Onmogelijke Vrede, China's moeizame opmars in Azië' dat een oorlog tussen China en de Aziatisch buurlanden (en hun bondgenoten) bijna onvermijdelijk is. De Engelse titel is nog onheilspellender: 'China: The coming war with Asia' (cfr plaatje).

(Hoe) kan het onvermijdelijke toch nog worden vermeden? Kan Europa daar een rol in spelen?

Radio 1 Select