"Eigenlijk is chronische pijn een levensstijlprobleem"

24 augustus 2021
©Hailey Kean (Unsplash)
Liefst 1 op de 4 mensen heeft chronische pijn waar geen duidelijke oorzaak voor te vinden is. Ze krijgen vaak te horen dat het tussen de oren zit. Toch zijn het geen ingebeelde ziektes. Professor Anneleen Malfliet (kinesitherapeute en pijnexperte) vertelde in #weetikveel wat chronische pijn precies is, en hoe je de pijn kan verminderen.

Wat is (chronische) pijn?

Pijn hebben we allemaal wel eens, maar wat is pijn en wanneer wordt pijn, chronische pijn? Professor Anneleen Malfliet verklaart: "Wanneer we in onze vinger snijden, denken we dat het onze vinger is die pijn doet. Maar eigenlijk is het veel complexer: het is pas wanneer die prikkels via ons zenuwstelsel naar onze hersenen gestuurd worden, en onze hersenen beslissen dat er gevaar dreigt, dat we pijn gaan voelen. Het zijn echt onze hersenen die vertellen dat we pijn hebben."

"Bij mensen met chronische pijn, zijn die hersenen vaak een beetje fout ingesteld: ze zijn overactief en overprikkelbaar. Ze gaan met pijn reageren op prikkels die eigenlijk niet pijnlijk hoeven te zijn: een beweging, een aanraking, lang zitten. Dit zijn dingen die geen schade berokkenen. Maar ons brein is daar zo sterk op gefocust dat pijn geproduceerd wordt, terwijl het eigenlijk niet nodig is." 

Wanneer die pijn langer dan drie maanden aansleept, komen we in de chronische fase terecht, zegt Malfliet. "In dat geval moeten we niet alleen lokaal kijken, maar ook de hersenen aanpakken, en ook andere dingen mee in rekening nemen."

(lees verder onder de foto)

Anneleen Malfliet ©Radio 1

De oorzaken van chronische pijn

Het is niet altijd even gemakkelijk om de oorzaak van chronische pijn te identificeren, maar meestal is er wel een trigger. Denk bijvoorbeeld aan een ongeval met een whiplashtrauma. Op dat moment komen er heel veel prikkels binnen in het lichaam, wat een normale acute pijnsituatie is. Maar door die whiplash kan het zenuwstelsel lange tijd onder stress staan, en hyperactief blijven. Het gaat dan om een proces dat in het begin heel normaal is, maar dat langdurig aanhoudt. "Wanneer er meer emoties rond dat ongeval hangen, is er meer kans op chronische pijn. Maar daarnaast spelen ook genetische factoren een rol. Al is dat genetische aspect maar een klein deeltje van het verhaal."

Voortdurend blijven stilstaan bij de oorzaak van je chronische pijn is echter niet nuttig, geeft Malfliet aan. "Je ziet vaak dat mensen scans blijven aanvragen, of telkens opnieuw een bloedonderzoek willen laten doen. Maar dat is in mijn ogen een beetje verlies van energie. Je kan je beter focussen op het nu en wat je eraan kan doen."

Hoe chronische pijn aanpakken?

Malfliet benadrukt meermaals hoe belangrijk beweging is bij chronische pijn. Al zijn er ook patiënten met chronische pijn die dat net vermijden uit angst zich te bezeren. "Maar de patiënt moet weten dat er lokaal niets aan de hand is zodat die barrière van angst om te gaan bewegen teniet wordt gedaan." 

"In onze therapie stellen we de patiënten bloot aan bewegingen waar ze bang voor zijn en die ze bewust mijden. Dat doen we ook als die oefeningen pijn kunnen uitlokken. Zo willen we de hersenen hertrainen door ze aan te leren dat bewegingen niet ernstig of gevaarlijk zijn en geen pijn hoeven te doen."

Maar niet alleen beweging is belangrijk. "Eigenlijk is chronische pijn een levensstijlprobleem, het gaat veel verder dan weten waarvan je pijn komt" besluit Malfliet. "Je moet echt een aantal dingen aanpassen. Je moet bewegen, goed slapen en ook op je voeding letten heeft zijn effect," zegt ze. "Ons Westerse dieet - dat vaak hoger is in vetten en suikers, waarin veel vleesconsumptie is, en waarin veel fastfood gebruikt wordt - zorgt ervoor dat je een verhoging krijgt van de pijn. Een meer plantaardig dieet met fruit, groenten, vezelrijke producten kan zorgen voor een vermindering van de pijn." 

Eigenlijk is chronische pijn een levensstijlprobleem.

Meer weten? Herbeluister deze aflevering van #weetikveel via onze podcast:

Lijst van artikels

Lees ook: