Coalitie voor duurzamer verwarmen: "Verbod stookolie- en aardgasketels, verschuif de lasten op elektriciteit"

25 april 2019
Benjamin Clarysse, beleidsmedewerker van de Bond Beter Leefmilieu, te gast in 'De Ochtend'
De verwarming van onze woningen moet snel duurzamer gebeuren. Vanaf 2021 moeten we stoppen met nieuwe stookolieketels installeren en vanaf 2030 mogen er ook geen nieuwe aardgasketels meer bij komen. Bovendien moeten de lasten op elektriciteit verschoven worden naar stookolie en aardgas, om hernieuwbare verwarming betaalbaarder te maken. Dat zegt een groep van zestig energieleveranciers, fabrikanten van verwarmingstoestellen, experts en milieu-organisaties.

Vandaag verwarmt 90 procent van de gezinnen in ons land zijn huis met stookolie of aardgas, goed voor 14 procent van de Vlaamse uitstoot van broeikasgassen. Om de klimaatdoelstellingen te halen, moeten tussen nu en 2050 jaarlijks zo’n 100.000 huishoudens kiezen voor een groene manier van verwarmen: warmtenetten, warmtepompen, zonneboilers of duurzame biomassa.

Hoe moeten we dat realiseren? Zestig organisaties uit het middenveld en de sector van hernieuwbare energie lanceren een oproep aan Vlaamse en federale politici. "Ze moeten dringend werk maken van een goed beleid rond groene warmte", zegt Benjamin Clarysse van de Bond Beter Leefmilieu (BBL), dat de actie coördineert. "Rond hernieuwbare elektriciteit is er al heel wat gerealiseerd, maar ook voor verwarming is er nood aan een omslag van fossiel naar hernieuwbaar."

De ondertekenaars van het pleidooi concentreren zich op drie peilers:

  • een verbod op het plaatsen van nieuwe stookolieketels tegen 2021 en tegen 2030 uitsluitend verkoop en plaatsing van duurzame alternatieven
  • een verschuiving van de lasten op elektriciteit naar aardgas en stookolie
  • het invoeren van een gebiedsdekkend warmetebeleid tegen 2025
     

Stookolieketels verbieden vanaf 2021, aardgasketels vanaf 2030

Het verbod op stookolieketels springt het meest in het oog. Elk jaar worden in ons land nog 15.000 tot 18.000 stookolieketels geplaatst. Een nieuwe installatie op fossiele brandstoffen plaatst makkelijk nog eens 25 jaar staan. Daarom vragen de ondertekenaars van het pleidooi een verbod op de installatie van nieuwe ketels vanaf 2021.

Toenmalig Vlaams minister van Energie Bart Tommelein (Open VLD) pleitte er eerder al eens voor om geen nieuwe ketels meer te laten plaatsen vanaf 2021. Maar na protest van mazouthandelaars en eigenaars trok hij dat voorstel in. In de plaats daarvan geldt nu dat er vanaf 2021 geen nieuwe stookolieketels meer mogen worden geplaatst bij nieuwbouw en grote renovatieprojecten. "Een stap in de goede richting, maar wij vinden dat dat uitgebreid moet worden", zegt Claeys.

Dezelfde vraag is er voor aardgas. Momenteel zijn aardgasketels de meest gekozen verwarmingsbron in nieuwe huizen, jaarlijks worden er 200.000 tot 220.000 geplaatst. Ook die moeten op termijn verdwijnen. Officieel is daar nog geen deadline voor vastgelegd. "Wij willen dat de overheid werk maakt van een goede planning en uitlegt hoe ze die uitfasering zijn. Wij willen dat er vanaf 2030 enkel nog maar gekozen mag worden voor duurzame verwarming."

"Schuif heffingen door naar stookolie en aardgas"

En hoe zit het dan met de keuze voor duurzame energiebronnen, zoals warmtepompen, warmtepompen (een collectief systeem voor verwarming in stads- en dorpskernen), zonneboilers en duurzame biomassa? Volgens de ondertekenaars zouden warmtepompen de meest gekozen optie zijn. Maar er worden slechts enkele duizenden per jaar van verkocht.

"Een warmtepomp is bijzonder duur, reken op een bedrag tussen de 5.000 en de 20.000 euro, afhankelijk van welk systeem je kiest", zegt Bram Claeys. De alternatieven zoals stookolie- en aardgasketels zijn goedkoper. Pijnpunt is ook dat de lasten op warmtepompen (op de duurzaamste vormen van verwarming in het algemeen) nu het hoogst zijn.

Een warmtepomp werkt op elektriciteit, en die factuur blijft voortdurend stijgen. Dat heeft vooral te maken met de vele heffingen op elekriciteit. "67 procent van de elektriciteitsfactuur bestaat uit lasten en heffingen, tegenover44 en 34 procent voor aardgas en stookolie. Dat zit helemaal scheef", zegt Claeys. De ondertekenaars willen dat die heffingen (deels) verschoven worden naar stookolie en aardgas.

"Wij vinden dat het meest vervuilende ook het meest belast moet worden. En dat is niet elektriciteit, wat je op dit moment veel makkelijker kan vergroenen."

Wie zit in de coalitie voor duurzame verwarming?

De groep die de oproep lanceert, bestaat uit diverse organisaties uit het middenveld en uit bedrijven uit de sector zelf. Zo zijn er niet alleen milieubewegingen en onderzoeksinstellingen, maar ook de federatie van installateurs, fabrikanten van verwarmingstoestellen en energieleveranciers.

"Wij vragen dat de overheden niet alleen werk maken van groene warmte, maar ook dat ze een ambitieus renovatieprogramma uitwerken. Ze moeten het makkelijker haalbaar én betaalbaar maken om duurzaam te wonen. We vragen geen subsidies, wij vragen wel dat ze duidelijk maken hoe ze de omslag zien."

Bekijk het gesprek met Benjamin Clarysse, beleidsmedewerker van de Bond Beter Leefmilieu (BBL) in 'De Ochtend':

Bron: vrtnws.be en 'De Ochtend'

Radio 1 Select