Crisis in de woonzorgcentra: "Eigenlijk collectieve verantwoordelijkheid van 40 jaar"

14 april 2020
© James Arthur Gekiere (Belga)
De coronacrisis legt schrijnende toestanden in veel Vlaamse woonzorgcentra bloot: veel coronadoden vallen net in die rusthuizen. Maar volgens professor sociale gerontologie Dominique Verté van de VUB is het al te makkelijk om nu schuldigen aan te duiden, want eigenlijk wordt de hele sector al 40 jaar lang verwaarloosd. Hij pleit voor grondige hervormingen en meer investeringen.

"Het is een trieste vaststelling die sinds kort dagelijks wordt bevestigd: meer dan de helft van de coronadoden komt op het conto van de woonzorgcentra. Voeg daarbij het tekort aan degelijk beschermingsmateriaal voor bewoners en personeel en een gebrek aan opgeleid personeel, en je hebt een grote cocktail van miserie en ellende.

Het is alsof men mensen met mes en vork naar de oorlog stuurt om tegen tanks te vechten en ze dan ook nog verwijt dat ze de tanks niet kunnen tegenhouden

"Vandaag wordt gedaan alsof we dat niet wisten", zegt een geërgerde Dominique Verté in 'De Wereld Vandaag'. "Het is alsof men mensen met mes en vork naar de oorlog stuurt om tegen tanks te vechten en ze dan ook nog verwijt dat ze de tanks niet kunnen tegenhouden."

De hele sector wordt al 40 jaar ondergefinancierd. Verté heeft het dan niet alleen over de woonzorgcentra voor bejaarden, maar ook over bijvoorbeeld de psychiatrische zorg. "Het is altijd een verhaal waarbij deze sectoren op het einde van de ketting zitten." Volgens Verté is de gezondheidszorg te veel gericht op speerpuntgeneeskunde en wordt de minder acute zorg te veel over het hoofd gezien.

"Het systeem is opgezet in de jaren 60, maar ondertussen hebben we een hele evolutie doorgemaakt en hebben we meer vergrijzing: het aantal mensen boven de 80 zal tegen 2050 verdrievoudigen."

We moeten een overslag maken naar een adequatere zorg voor de mensen

Dominique Verté vindt het ongepast om nu naar schuldigen voor deze coronacrisis in de rusthuizen te zoeken. "Het is eigenlijk een collectieve verantwoordelijkheid van 40 jaar. Men is niet bereid geweest om meer middelen in het hele verhaal te steken." Nu doen alsof men verontwaardigd is, is al te makkelijk.

Hij hoopt dat men na deze crisis niet zal overgaan tot de orde van de dag. Verté wil dat de sector decentraliseert en dat bijvoorbeeld woonzorgcentra meer gaan samenwerken met de thuiszorg en omgekeerd. "We moeten een overslag maken naar een adequatere zorg voor de mensen. Veel organisaties zijn niet méé en investeren te weinig in personeel en te veel in infrastructuur."

De woonzorgcentra zijn na de 6e staatshervorming overgedragen aan de regio's. Ook daarvoor was er een penibele personeelsbezetting

Dat er een tekort aan gekwalificeerd personeel is, is geen nieuws. "Dit is een minimale bezetting", zegt Verté. "Men doet nu alsof de Vlaamse overheid daarvoor de schuld heeft, maar de woonzorgcentra zijn pas na de 6e staatshervorming overgedragen aan de regio's. Ook daarvoor was er een bijzonder penibele personeelsbezetting."

Meer personeel is trouwens geen wonderoplossing. "De OESO voorspelt dat we tegen 2050 meer dan 2 miljoen zorgverstrekkers tekort zullen hebben. Het is mij dus een raadsel waar we ze moeten gaan halen." Verté denkt dat de sector méér kan door meer op lokaal niveau samen te werken.

Hij vindt dat woonzorgcentra nu te veel op een ziekenhuisleest zijn geschoeid en wil meer aandacht voor de thuiszorg. Zo moet het bijvoorbeeld kunnen dat mensen uit de thuiszorg voor een stuk in woonzorgcentra werken. "Zo breng je de mentaliteit en de techniek van de thuissituatie het woonzorgcentrum binnen."

Beluister het gesprek met professor Dominique Verté in 'De Wereld Vandaag':

Bron: vrtnws.be en 'De Wereld Vandaag'

Lees ook: