Dagboek David Livingstone ontcijferd

2 november 2011
Dagboek David Livingstone ontcijferd

Heugelijk nieuws bereikt ons vanuit lang vervlogen koloniale tijden. Amerikaanse wetenschappers hebben namelijk het verloren gewaande velddagboek van ontdekkingsreiziger David Livingstone ontcijferd.

Livingstone - een Schotse zendeling - zou het dagboek altijd bij zich hebben gehouden, en het werd na zijn dood in 1873 samen met zijn lichaam teruggebracht naar Schotland. Daar verdwenen de papieren spoorloos, tot ze in 2009 werden teruggevonden in een onopvallende doos in het Livingstone-archief. U moet zich daar geen fraai, in krokodillenleer gebonden dagboek bij voorstellen, nee: Livingstone was wegens papierschaarste gedwongen zijn aantekeningen te maken op oude editie van een Londense krant. Als inkt gebruikte hij bessen die de Afrikanen gebruikten als kleurstof. Dat, gecombineerd met de slechte kwaliteit van het krantenpapier en de ouderdom, maakten dat de onderzoekers een spectroscoop nodig hadden om de stukken tekst te bestuderen. Door de tekst te fotograferen in verschillende soorten licht, van infrarood tot ultraviolet, konden de woorden leesbaar worden gemaakt.

Allemaal goed en wel, maar wat leren we uit die gegevens? Wel, volgens de onderzoekers werpt het originele dagboek nieuw licht op een belangrijke episode uit de reizen van de Schotse zendeling: het bloedbad in het plaatsje Nyangwe, in het huidige Congo-Kinshasa. Nu blijkt Livingstone over de moordpartij te hebben geschreven toen die nog gaande was. "Terwijl ik dit schrijf hoor ik schot na schot vallen. De slachtoffers jammeren om hen die al gedood zijn. Het is vreselijk, wat een afschrikwekkende wereld is dit."

Foto: De Britse journalist Henry Morton Stanley was door de New York Herald eropuit gestuurd om de verloren gewaande David Livingstone terug te vinden en ontdekte hem met de beroemde woorden "Dr. Livingstone, I presume?"

Luister naar Marc Reynebeau