De dappere kijker

5 oktober 2018
Er is iets aan de hand met onze helden. Vroeger was het helder: de held was de Goeie, en hij verloeg de Slechten, die altijd met meer waren.

Hedendaagse helden zijn complexer. Het hoofdfiguur in de gemiddelde Netflixserie is een twijfelaar die het ook niet goed weet. Wat goed en kwaad is, is voor de nieuwe helden verre van duidelijk. En voor ons, kijkers, evenmin.

Ellen ter Gast is filosoof en bioloog en heeft jarenlang ethiek gedoceerd, een vakgebied dat zij zelf 'praktische filosofie' noemt. Wat is het goede handelen, is de vraag die daarin centraal staat.

Je zou daarover te rade kunnen gaan bij grote denkers: Aristoteles, Immanuel Kant, Jeremy Bentham, John Stuart Mill of Peter Singer. Maar morele wijsheid verwerf je niet door oude boeken te lezen, maar door te oefenen, vindt Ellen ter Gast.

Oefenen kan op verschillende maniere: door te praten over alledaagse en bijzondere kwesties die je 's nachts uit je slaap houden. Of door romans te lezen. Of door Netflix te kijken. Naar verzonnen verhalen luisteren is net zo goed oefenen. Dat blijkt uit hersenonderzoek. Neurowetenschappers hebben onderzocht wat er in onze hersenen gebeurt als we verhalen horen. We beleven die echt, alsof ze werkelijkheid zijn.

Ellen ter Gast kijkt dus Netflix op filosofische wijze. Dat de hedendaagse held een twijfelaar is, vindt ze hoogst interessant. Haar boek De Dappere Kijker gaat daarover. Zaterdag zal ze aan onze keukentafel uitleggen waarom Netflix ons meer te bieden heeft dan Immanuel Kant.