De dwaling van de beeldenstormer

30 april 2021
"Sterft, gij oude vormen en gedachten", het is één mei morgen. In stoeten en op pleinen, onder rode vanen en banieren, zal uit volle borst de Internationale worden gezongen, waarin deze woorden voorkomen. Het oude sterft, het nieuwe ontwaakt en rijmt prachtig op "begeerte heeft ons aangeraakt".

Het is volstrekt toeval dat op deze eerste mei Koen Lemmens onze gast is. In De dwaling van de beeldenstormer houdt hij een pleidooi voor de traditie. Laat ons voorzichtig omspringen met het laten sterven van die oude vormen en gedachten uit de Internationale.

Dat wil niet zeggen dat Koen Lemmens een rechtse conservatief is. Hij zet zich af tegen de klassieke opdeling links-progressief versus rechts-conservatief. Hij citeert de Poolse filosoof Leszek Kolakowski die vindt dat je probleemloos een liberale conservatieve socialist kan zijn. Dat citaat, vroeg in het boek, doet vermoeden dat Koen Lemmens zichzelf ook ziet als een liberale conservatieve socialist.

Jazeker, elke generatie heeft het recht de samenleving in te richten naar eigen inzichten. Maar veel van wie we zijn en wat we denken, is het resultaat van een historische evolutie. Dankbaarheid is gepast voor het erfgoed - materieel, maar ook kennis en cultuur - dat we van onze voorgangers mochten ontvangen. En we moeten die traditie overdragen op wie na ons komt.

Dat klinkt behoorlijk conservatief. Maar Koen Lemmens is redeneert voorzichtig en behoedzaam: de traditie is niet per definitie goed. Het is niet omdat het altijd zo was, dat het altijd zo moet blijven. Daar ligt de hele uitdaging: de koterij van het verleden afbreken, maar behoedzaam omspringen met de fundamenten en er dankbaar op verderbouwen.

Beluister het volledige gesprek :