De grootste racisten zijn mensen die het van zichzelf niet doorhebben

12 juni 2020
Niet slim genoeg zijn om je eigen domheid te herkennen, dat is de simpele uitleg voor het Dunning-Krugereffect. En datzelfde, paradoxale effect zou ook gelden voor racisme en seksisme, zo blijkt uit studies.

Neurowetenschapper Jelle Demanet vertelt meer: "Het Dunning-Krugereffect is het paradoxale effect dat mensen die incompetent zijn voor een bepaalde taak, eigenlijk het meeste zelfvertrouwen hebben in die taak".

In een nieuwe studie werd nu onderzocht en bevestigt dat datzelfde effect ook aanwezig is bij racisme en seksisme. 

Sensibilisering niet nuttig?

"Mensen die het meeste vooroordelen hebben over een bepaalde job, cultuur of gender, zijn zich daar het minst bewust van. Er is een trend dat mensen die een heel sterk vooroordeel hebben, zich daar het minst bewust van zijn", zo legt Demanet uit. "Dat heeft natuurlijk gevolgen voor het effect van sensibiliseringscampagnes. De mensen die moeten gesensibiliseerd worden, gaan zich namelijk niet aangesproken voelen en hun gedrag niet als problematisch zien."

Kort door de bocht: de grootste racisten hebben het van zichzelf niet door. En de treurige conclusie is dat je mensen wel info kan geven over andere culturen en seksen, maar het Dunning-Krugereffect blijft in het geval van racisme en seksime overeind. 

Ervaring

Toch is er nog hoop: "Ervaring op langere termijn, kan de vooroordelen wel wegwerken", zo zegt Demanet. "Mensen die met vooroordelen keken naar bijvoorbeeld vrouwen in een hoge functie, maar ervaring hebben opgedaan met vrouwen in een dergelijke positie, zullen doorgaans toch met minder vooroordelen kijken naar het andere geslacht. En dat kan ook werken voor racisme. Dus we moeten mensen meer info geven over andere culturen en het andere geslacht, om toch die vooroordelen te reduceren", aldus neurowetenschapper Demanet.

Vooroordelen zijn evolutionair

Maar waar komen die vooroordelen dan toch vandaan? "Vooroordelen zijn een neveneffect van onze evolutie", zo legt Jelle Demanet uit. "Als wij vroeger te lang en rationeel moesten nadenken, zou dat ons leven kunnen kosten. En dat gevoel is in ons systeem gebleven. Als je in een winkelstraat wandelt en je ziet iedereen plots in één bepaalde richting lopen, dan loop je automatisch mee; je denkt daar niet over na. Evolutionair is het dus zo dat we op voorhand al beslissen over hoe iets of iemand zal zijn. Maar dat betekent niet dat we ons daarbij moeten neerleggen."

Doe de test

Benieuwd naar je eigen onbewuste vooroordelen? Dan kan je de Impliciete Associatietesten (IAT's) van Harvard doen. De Belgische versie van de test vind je hier.

Beluister hier het interview:

Lees ook:

Radio 1 Select