De Heilige Grondwet

31 oktober 2020
Je hebt de Bijbel, de Koran, de Tenach, de Tripitaka en de Mahābhārata, en voeg aan dat lijstje Heilige Boeken de Amerikaanse grondwet maar toe. De woorden van de Founding Fathers die de Verenigde Staten hebben gesticht, lijken net zo sacraal als het woord Gods.

De Verenigde Staten zijn een verdeeld land, ook wat betreft de onaantastbaarheid van de grondwet. Zij die vinden dat de grondwet heilig en onaantastbaar is en letterlijk gelezen moet worden, staan tegenover zij die de grondwet een tekst vinden die geïnterpreteerd en gemoderniseerd kan worden. Het is een bijna religieus conflict.

De Amerikaanse grondwet dateert van 1788. 233 jaar oud, zeggen constitutionalisten, dat bewijst zijn degelijkheid! 233 jaar oud, zeggen hun tegenstanders, stel je voor dat je een schip bestuurt met kaarten uit die tijd, of dat een chirurg je opereert met de technieken van toen.

Het is aartsmoeilijk om de grondwet te wijzigen. Je hebt een tweederdemeerderheid nodig in de Senaat en in het Huis van Afgevaardigden, en veertig van de vijftig staten moeten het met de wijziging eens zijn. Dat gebeurt haast nooit. Het jongste amendement werd in 1992 aan de grondwet toegevoegd, tweehonderd en twee jaar nadat het werd voorgesteld. Je hebt geduld nodig om de organistatie van de Verenigde Staten te moderniseren.

En er zijn wel een paar dingen die gemoderniseerd zouden kunnen worden. Het kiessysteem, met dat rare electoral college dat in 2000 en 2016 niet de kandidaat met het grootst aantal stemmen president maakte; de benoeming voor het leven van de rechters van het Hooggerechtshof; en het filibusteren in de Senaat - het eindeloos rekken van de debatten - dat er voor zorgt dat je voor elk initiatief een 60% meerderheid nodig hebt.

Enfin, we willen ons niet moeien met de binnenlandse Amerikaanse politiek, dat zou hoogmoed zijn. Maar we hebben zo een vermoeden dat de discussies over de Amerikaans grondwet na de verkiezing van dinsdag feller gaan worden. En dan willen wij weten hoe de vork aan de juridische steel zit.

Daarom hebben we Frank Albers gevraagd voor een les Amerikaans grondwettelijk recht voor beginners.

Beluister het gesprek: