De kosmische komedie

20 februari 2021
Westerbork. Bij het horen van die naam worden Nederlandse sterrenkundigen altijd blij. Ze moeten dan meteen denken aan een lange rij van veertien gigantische paraboolantennes van de Radiosterrenwacht Westerbork die al sinds 1970 het heelal afspeuren. Nederlandse Joden denken bij Westerbork aan iets anders.

De antennes staan op het voormalige grondgebied van Kamp Westerbork waar Joden door de nazi’s werden samengebracht om vervolgens naar uitroeiingskampen als Sobibor en Auschwitz te worden afgevoerd. Ook Anne Frank passeerde hier op weg naar de dood, samen met meer dan 100.000 anderen via een straat die door de nazi’s de Himmelfahrtsallee werd genoemd.

Het is een gruwelijke ironie die wel vaker opduikt in het nieuwe boek van Frank Westerman.

De Amerikaanse raket die in 1969 de eerste mens naar de maan bracht werd gebouwd door Werner von Braun, de man die de nazi’s de V2 schonk. De gouden elpee die met de Voyager mee de ruimte werd ingestuurd als welkomstgeschenk voor buitenaards leven bevat een vredesboodschap van de toenmalige secretaris-generaal van de Verenigde Naties: Kurt Waldheim, van wie kort daarna uitkwam dat hij een wel heel duister oorlogsverleden had. Hemel en hel liggen soms dicht bij elkaar. 

De kosmische komedie gaat niet over het heelal, maar over hoe wij er als mensheid naar kijken. En hoe we er ons soms op blindstaren.

Beluister het volledige gesprek :