De kunst van het snijden

17 maart 2018
De oorspronkelijke, Engelse titel van dit boek over de geschiedenis van de chirurgie is sprekender dat wat de Nederlandse vertaler er van heeft gemaakt: "The Butchering Art" is toch nét iets anders dan het beschaafde "De Kunst van het Snijden". Bloediger. Wreder. Dodelijker.

Wees blij dat u niet tweehonderd jaar geleden leeft, ziek wordt en geopereerd moet worden. Zonder verdoving, daarover hadden we het al eerder in Interne Keuken. Maar ook nadat halfweg de negentiende eeuw de narcose was uitgevonden, eindigde een heelkundige ingreep vrijwel altijd met de dood van de patiënt. Chirurgen opereerden een soort pij die stijf stond van het geronnen bloed en de pus, handen en instrumenten werden niet gewassen, de snijtafel was net zo vies als de vloer van de operatiezaal. De wonde ging steevast etteren en zweren. Niemand die begreep wat daarvan de oorzaak was. 

"De kunst van het snijden" gaat over Joseph Lister, een Engelse arts die zijn tijd ver vooruit was. Auteur Lindsey Fitzharris beschrijft hoe Lister bedacht dat mensen niet ziek worden door slechte, stinkende lucht - dat nam men algemeen aan - maar door ziektekiemen. Als je die kiemen kan doden, overleeft de patiënt, toonde Lister aan. 

We hebben gezocht naar een historicus van de geneeskunde, en we zijn bij Alexander-Karel Evrard uitgekomen, professor-emeritus aan de UGent. Hij was er hoogleraar psychologie en psychiatrie, en is een van de stichters van het Gentse Museum voor de geschiedenis van de geneeskunde. Joseph Lister is overleden in 1912, professor Evrard is geboren in 1923, dichterbij zullen we niet komen.

 

Radio 1 Select