"De Nachtwacht is een protserig ding"

17 oktober 2018
De Nachtwacht van Rembrandt wordt gerestaureerd en dat is in Amsterdam live te volgen. Hugo Matthysen heeft het werk ooit gezien en vond het helaas maar niks. Geef hem maar Het Lam Gods, ook al heeft hij dat niet gezien.

De Nachtwacht wordt gerestaureerd, en wie zich geroepen voelt mag dat live gaan meemaken in het niet zo verre Amsterdam. Ik denk niet dat ik een kaartje ga kopen. Ik heb dat ding, de Nachtwacht dus, wel eens van dichtbij gezien, en toen dacht ik: waarom voel ik geen gelukzalige rillingen over mijn rug lopen bij het aanschouwen van dit meesterwerk? Waar blijven de tranen in mijn ooghoek, waar is de eventuele krop in de keel? Wat is er toch mis met mij.

Ja hoor, ik zag het wel: de dynamiek, het spel van licht en schaduw, de compositie, de zwier waarmee het geschilderd is. Dat had ik trouwens vooraf al ergens gelezen, meermaals zelfs. Maar al die voorkennis hielp allemaal niet om in een esthetische vervoering te brengen. En dan dacht ik: wat is er toch mis met mij? Ja, een mens begint dan aan zichzelf te twijfelen. Ben ik niet fijnzinnig genoeg? Heb ik teveel culturele rotzooi geconsummeerd, waardoor ik ontoegankelijk ben geworden voor het werkelijk waardevolle?

Of misschien is het beetje een protserig ding. Een pronkstuk. De oorspronkelijke bedoeling was wellicht dat de toeschouwer dacht: "Amai, dat mannen zijn uit één stuk. Goed gekleed ook, smaakvol. En die peinzende blikken in de verte, als daar geen geestelijke diepgang uit spreekt, dan weet ik het ook niet meer. Nee, dit zijn bepaald geen losers. Als die zouden opkomen bij de verkiezingen, ik zou het wel weten! Als ze allemaal bij dezelfde partij opkwamen tenminste, want anders zat ik met een verscheurende keuze."

Nee, geef mij dan maar het Lam Gods, met dat beest dat je - zeker na de laatste restauratie - zo doordringend aankijkt, dat je drie later nog altijd vast van plan bent om je leven te beteren. Die indruk heb ik tenminste als ik naar de foto’s kijk. Want ik ben het echte Lam Gods nog niet gaan aanschouwen. Omdat ik dat niet aandurf. Wie weet wat haal ik me dan op de hals: yoga, gaan joggen, geheelonthouding en als kers op taart toch maar naar het Rijksmuseum om mijn culturele peil wat op te krikken. Nee, ik mag er niet aan denken.

Beluister het middagjournaal:

Lees ook: