Is de NMBS haar geld waard?

3 oktober 2018
"Te dure tickets, teveel vertraging, weinig service." Het is een opsomming van de meest gehoorde klachten over de Belgische spoorwegen. Is de NMBS dan wel haar geld waard?

Elke dag reizen duizenden mensen met de trein. Met of zonder vertraging, maar steeds met een duur ticket of abonnement in de hand. Dat vindt alvast luisteraar Laurens Luyten. Hij heeft zijn auto aan de kant laten staan en neemt voortaan de trein. Of dat probeert hij toch, want hij vindt treintickets ongelofelijk duur en vindt de dienstverlening ook niet op punt staan.

Te duur?

Maar zijn de treinen in ons land wel zo duur? Luisteraar Lisa Leysen woont en werkt in het Britse Cambridge en liet ons weten dat we in België niet te klagen hebben: "Hier zijn de treinen nog heel wat duurder dan in België", zegt ze. "Ik betaal voor een abonnement van Cambridge naar Londen maar liefst 450 pond en dat wordt niet terugbetaald door de werkgever. En ook kortingsformules zoals een GoPass, RailPass en Campuskaart bestaan hier helemaal niet. En een betere dienstverlening krijg je niet voor die prijs. De vertragingen zijn er even erg."

Sacha Dierckx is wetenschappelijk medewerker bij de denktank Minerva en hij zegt dat de ticketprijzen van de NMBS best meevallen: "Als je dat internationaal vergelijkt, vallen onze prijzen inderdaad best mee. Belgen beseffen dat niet altijd, maar met de trein reizen is bij ons vrij democratisch geprijsd. Maar je kan natuurlijk nog altijd vinden dat de tickets nog te duur zijn. Ik vind wel dat het openbaar vervoer nog goedkoper, zelfs gratis, moet worden, zeker omdat het openbaar vervoer door de overheid wordt geregeld in ons land."

Het is moeilijk om mijn auto aan de kant te laten staan als de trein nemen zo duur is.
Laurens Luyten

Wat met de dienstregeling?

Luisteraar Thomas Michielsen vindt dat de dienstverlening van de NMBS nog een pak beter kan. "De laatste trein van Graspop naar huis reed al om 21u30, terwijl de headliner pas om 22 uur speelt. Het is toch absurd dat de NMBS daar geen rekening mee houdt?"

Woordvoerder van de NMBS Bart Crols kwam zijn bedrijf verdedigen. Hij liet weten dat de NMBS miljarden investeert in de vernieuwing van stations en het toegankelijk maken van perrons voor iedereen. Maar hij erkent dat de NMBS ook nog veel werk heeft wat betreft hun dienstverlening, ondanks het feit dat de NMBS haar treinaanbod met 5% heeft uitgebreid.

De trein is bij ons een openbare dienstverlening en die mag van mij zelfs gratis worden.
Sacha Dierckx

Om reizigers zoveel mogelijk te helpen, heeft de NMBS een klantendienst die zich dagdagelijks bezighoudt met het behandelen van klachten. Via de sociale mediakanalen wordt er binnen een paar minuten gehoor gegeven aan een reiziger en wordt er geprobeerd om de reiziger te helpen door het doorgeven van dienstregelingen en dergelijke. De mensen bij de klantendienst zijn ook geen social media-experts, maar mensen die zelf bij de NMBS hun strepen hebben verdiend en dus het klappen van de zweep kennen: treinbegeleiders, technici, treinbestuurders, ... Bart Crols vindt die dienstverlening belangrijk, want zo worden niet alleen de reizigers snel geholpen, maar leert ook de NMBS uit de klachten. Op die manier kan het bedrijf alleen maar beter en efficiënter worden.

De NMBS moet niet duurder worden om een betere dienstverlening te garanderen.
Bart Crols

Bart Crols vindt het wel belangrijk om te vermelden dat veel vertragingen vaak een geval van overmacht zijn: “Zo’n 40% van de vertragingen is te wijten aan derden. Dat gaat van persoonsongevallen over spoorlopers tot verdachte pakketten. Eén verdacht pakket op de verkeerde plaats op het verkeerde moment kan een hele spits in de soep doen draaien.”

Privatisering dan maar?

Zou het toch niet veel beter zijn mochten de treinen geprivatiseerd worden in ons land? Want meer concurrentie zal toch zorgen voor een betere dienstverlening? Sacha Dierckx is het daar niet mee eens: "Privatisering is een gemakkelijkheidsoplossing", zegt Sacha.

"In het Verenigd Koninkrijk zijn de spoorwegen geprivatiseerd en daar zien we geen modernere treinen, geen stiptere treinen, geen betere dienstverlening en al zeker geen goedkopere tickets." Volgens Sacha zullen privébedrijven ook alleen maar de commercieel interessante lijnen bedienen, waardoor de overheid nog altijd zal moeten bijdragen om de kleine trajecten te bedienen. "Uit onderzoek blijkt ook dat de privésector winst probeert te realiseren op dienstverlening en op werknemers. De arbeidsvoorwarden voor het personeel zouden minder goed zijn bij een privaat bedrijf dan nu onder het oog van de overheid."