De ontdekking van Urk

10 oktober 2020
Weet je wat mooi is? Mensen die een fout maken, dat inzien en die fout vervolgens rechtzetten.

Het is 2009. Matthias M. R. Declercq is sinds een paar maanden journalist bij De Morgen. Behalve wat verhalen over verkeersongevallen, griepvaccins en treinstakingen heeft hij nog niet veel geschreven. En dan wordt er een moord gepleegd op Urk, Nederland. Hij wordt uitgestuurd, het is zijn eerste buitenlandse opdracht.

Matthias M. R. Declercq is ontevreden over het artikel dat hij destijds over de moord op Urk heeft geschreven. Verderf in Gods eigen dorp was een poging om grip te krijgen op een van de meest merkwaardige dorpen van Nederland: Urk. De poging, vindt Matthias, is mislukt.

Urk en de Urkers zijn voor een buitenstaander moeilijk te begrijpen. Een voormalig eiland, ingepolderd en nu een deel van Flevoland. Maar in het hoofd van de Urkers is hun gemeente nog altijd een eiland - vandaar op Urk, niet in Urk. Vissers. Iedereen kent iedereen. Je wordt op Urk geboren, je trouwt met een Urker en je wordt in Urker aarde begraven. Hard en zwijgzaam. Nors. Wantrouwig. Diepchristelijk. Nee, nog dieperchristelijk dan hoe u het zich voorstelt. Zondag is de dag des Heere en valt het leven stil. Op zondag zetten de diepchristelijkste Urkers de elektriciteit uit. Kleding is zwart. Interieurs zijn grijs. In een Urker huis is enkel de melk wit. En er is maar een boek in huis: de Bijbel. 

Als intermezzo luisteren we naar het Urker mannenkoor 'Hallelulja' en het Christelijk Gemengd koor Deo Cantemus, die de psalm 42 zingen, 't Hijgend hert der jacht ontkomen.

(Tekst loopt door onder de video.)

Urk blijft Matthias M. R. Declercq door het hoofd spoken. Hij wil slagen waar hij destijds heeft gefaald: hij wil Urk doorgronden en de Urkers begrijpen. Hij beslist: ik verhuis naar Urk, ik ga er wonen, ik word Urker met de Urkers.

Hij praat met de Urkers, hij bidt met ze, hij drinkt met ze, hij gaat zelfs een week mee op zee, vissen. Zijn poging heeft een intrigerend boek opgeleverd: De ontdekking van Urk

Beluister het volledige gesprek :

Radio 1 Select