"De parade ging door in de radioactieve neerslag"

28 januari 2022
© VRT
Oekraïne is niet uit het wereldnieuws te slaan. Maar ondanks de media-aandacht, blijven het land en haar inwoners onderbelicht . Vertaler-tolk Iryna Zbrozhek laat je kennismaken met Oekraïne. Een inkijk in de taal en de mensen, een portret van een excentrieke president en het verhaal van de kernramp in Tsjernobyl.

Hoe zit het met de twee grootste talen: Oekraïens en Russisch? Die lijken grammaticaal fel op elkaar, legt Iryna Zbrozhek uit. Russen en Oekraïners verstaan elkaar dus in grote lijnen. “Maar Oekraïens is wel degelijk een aparte taal. De woordenschat sluit bijna 70% aan bij het Pools.”

Met een glas erbij

Oekraïners zijn niet meteen open, zegt Zbrozhek. Die eerste geslotenheid maken ze ruimschoots goed met hun gastvrijheid. “Mensen kunnen argwanend zijn, maar je schuift snel genoeg bij hen aan tafel met een glas erbij.”

De komiek die president werd

De huidige president van Oekraïne, Volodymyr Zelensky, is een voormalig komiek. “Dat was echt een proteststem”, vindt Zbrozhek. Hij was jong en nog niet besmeurd door politieke schandalen. Zij is niet overtuigd door zijn beleid: “incompetent”. Zelensky speelde voor zijn leiderschap in de satirische tv-reeks ‘Dienaar van het volk’. Hij vertolkte een leerkracht die lak heeft aan het corrupte regime en het uiteindelijk zelfs tot president schopt. Die serie heeft zijn campagne zeker geholpen, zegt Zbrozhek.

"Zelensky maakte enkele stevige beloftes: hij zou de oorlog beëindigen. Een riskante belofte.” Hij maakte er ook een speerpunt van zijn voorganger Porosjenko in de gevangenis te krijgen. Hij zou beter op andere, meer urgente problemen focussen, zegt Zbrozhek.

Zelensky maakte enkele stevige beloftes: hij zou de oorlog beëindigen

Open wonde

De kernramp van Tsjernobyl vond in 1986 plaats in Oekraïne. “Het is nog steeds een open wonde. Mensen lijden nog steeds aan de gevolgen.” Ze moesten in allerijl ’s nachts hun huizen verlaten en werden blootgesteld aan de immense straling, legt Zbrozhek uit.

Parade in de radioactieve neerslag

Werd de ramp bewust verzwegen? Zbrozhek was 12 en herinnert het zich nog levendig: “Enkele dagen later, op 1 mei, vierden we Dag van de Arbeid. Ondanks de ramp ging de parade door, in de radioactieve neerslag.” Het was mooi weer in Kiev. Toch waren de partijleden stevig ingepakt met sjaals en mutsen, wat er vreemd uitzag. Hun bescherming mocht geen argwaan wekken. “In de Sovjet-Unie kon geen ramp gebeuren”, besluit Zbrozhek. 

Meer weten? Beluister de aflevering van #weetikveel over Oekraïne via onze podcast:

Lijst van artikels

Lees ook: