"De rijkdom van onze maatschappij zit in haar diversiteit"

15 juli 2020
Radio 1
Uroloog en hoogleraar Piet Hoebeke schreef het boek 'Gender in de blender', over de complexe materie van seksuele identiteit. Je wordt geboren als man of als vrouw maar daartussen zit een heel spectrum. "Genderbeleving kan je het best vergelijken met een mengpaneel: Iedereen stelt zijn knopjes anders in", zegt Hoebeke.

Genderfluïditeit: Waarom is het zo complex?

We leven in een binaire wereld: het onderscheid tussen man en vrouw is daar een typisch voorbeeld van. "Maar als je naar de echte wereld kijkt, zie je dat niet iedereen zich daar prettig in voelt", zegt Hoebeke.

Er is een verschil tussen geslacht en gender: "Geslacht is biologisch. Gender is: wie voel ik dat ik eigenlijk ben", aldus Hoebeke.

Gender is een non-binair verhaal. Of je nu past in het maatschappelijk idee van een man of van een vrouw, of mischien geen van beiden heeft niet noodzakelijk met je geslacht te maken. Het gaat er over hoe je jouw seksuele identiteit beleeft. Je krijgt dus een heel complex geheel van geslacht, genderidentiteit, genderexpressie en seksuele voorkeur.

Intersex

We zijn allemaal gelijk aan de start, de eerste tien weken zijn we als foetus zowel man als vrouw. Het DNA gaat dit in een bepaalde richting in duwen met behulp van hormonen. "We gaan niet allemaal naar 100% links of 100% rechts", zegt Hoebeke. Zelfs niet biologisch: zo bestaan er mensen met intersex-kenmerken.

Dat kan voorkomen bij een chromosoomafwijking waardoor je een variatie krijgt in de geslachtsontwikkeling. Een meisje kan hierdoor bijvoorbeeld een clitoris hebben die wat groter is dan normaal en lijkt op een piemel van een baby.

Nature

"Homoseksualiteit is Darwinistisch gezien een zeer duur product, want de meeste homo’s planten zich niet voort. Hoewel dat nu wel wat veranderd is." Dus je zou kunnen zeggen: normale darwiniaanse evolutie zou dat uitselecteren. "Het feit dat dat niet uitgeselecteerd is na honderden, duizenden jaren van evolutie betekent dat dat een waarde heeft: de biologie kiest ervoor om mensen (en dieren) met een seksuele voorkeur voor het eigen geslacht te laten bestaan.", zegt Hoebeke.

Er bestaan overigens 1500 diersoorten die homoseksuele betrekkingen hebben. 

Nurture

Gender zit van nature ook in opvoeding: "Het is multi-factorieel, heel veel factoren bepalen hoe je als individu evolueert. Als ouder heb je een zekere peer pressure van de omgeving: Je gaat je zoon toch niet met een roze boekentas naar school sturen." Terwijl 200 jaar geleden roze de kleur was voor jongens en blauw voor meisjes.

Het nieuwe normaal

Genderneutraal is het nieuwe normaal. "Ik vind dat bijzonder fraai", zegt Hoebeke. "Generatie Z wordt ook de fluïde generatie genoemd: Er zijn tegenwoordig veel mensen die zich als non-binair identificeren en daarmee naar buiten komen."

"De rijkdom van onze maatschappij zit in haar diversiteit. We moeten het niet proberen categoriseren en in hokjes duwen. Je moet aanvaarden dat genderidenteit en seksuele voorkeur een spectrum is. Het is een mengpaneel en iedereen stelt zijn knopjes anders in. En die instellingen kunnen ook veranderen in de loop van je leven."

Het is een biologisch feit dat we allemaal op een spectrum zitten. Iedereen zou bij zichzelf eens moeten durven denken: wie ben ik op dat spectrum?
Piet Hoebeke

Lees ook: