De Švejk-inborst van de Tsjechen

20 juni 2011

De malcontenheid heeft nu ook Oost-Europa bereikt. In Tsjechië lag Het openbaar vervoer lag donderdag voor een groot deel plat door een staking. Voor het eerst sinds mensenheugenis bleef zelfs de metro in Praag gesloten. Ook in andere sectoren werd gestaakt tegen bezuinigingsplannen van de centrum-rechtse regering van premier Petr Necas. De vakbonden dreigen met zwaardere acties, als de plannen niet worden bijgesteld.

Nu heeft Tsjechië wel een reputatie als het op protest, burgerlijke ongehoorzaamheid en het derangeren van overheid en administratie aankomt. Of op z'n minst de absurditeit van het systeem te hekelen. Wat zeggen we? Tsjechië - lees 'Praag' - heeft op dat vlak een serieuze (en minder serieuze) literaire traditie. Zie Vaclav Havel, Franz Kafka en Jaroslav Hašek.

Die laatste zegt u minder? Hašek was een tijds- en stadsgenoot van Kafka, die trouwens ook voortijdig overleed aan tuberculose. Misschien zegt z'n literaire alterego 'brave soldaat Švejk' en diens lotgevallen u meer. Švejk (zie plaatje) is een oorlogsvetereaan die de bevelen van zijn meerderen zeer letterlijk neemt en ze uitvoert tot in het absurde, waardoor hij het gezag ondermijnt.

Enfin, volgens de Tsjechische pers waait die 20ste eeuwse Tsjechische traditie van dwarsliggerij doorheen de huidige protestbeweging. "Een typisch Tsjechische staking" kopt de Lidové Noviny en ook de Hospodá?ské Noviny wijst op de 'Švejk-inborst' van de Tsjechen.