De toekomst van kankeronderzoek

22 juli 2017
“We zitten kankers op de hielen”, zegt kankerspecialist Hetty Helsmoortel in Bonus. “Het zou nog sneller gaan mochten wetenschappers opener zijn en hun informatie delen.” Maar dat willen ze (nog steeds) net niet doen.

“Kanker is iets wat we nooit uit de wereld zullen helpen: het is inherent aan het leven.” Dat verduidelijkt wetenschapper Hetty Helsmoortel, doctor aan de UGent, microbioloog en kankerspecialist. “Maar het onderzoek doet stappen vooruit. De overlevingskans voor prostaatkanker, bijvoorbeeld, is op veertig jaar tijd gestegen van 50 naar 90 procent. Dit zijn zeer boeiende tijden. Binnen tien jaar zal er weer heel veel veranderd zijn. We zitten ze op de hielen, die kankers. We zijn, denk ik, heel goed bezig.”

We zijn heel goed bezig

Wat het onderzoek zou kunnen versnellen, is transparantie in de wetenschap. Maar daar knelt juist het schoentje. Tijdens #BEL10 lanceerde dr. Helsmoortel het idee om ‘open science’ te promoten. “Een jaar later merk ik dat er veel mensen en initiatieven wel mee bezig zijn, maar er is weerstand vanuit de academische wereld. Ik denk dat het daar nog moet doordringen.”

Massa data

“In de academische wereld heb je de publicatiedruk van het cv. Wetenschappers willen de eerste zijn. Daar zit volgens mij een kern van het probleem. Kunnen we wetenschap opener trekken? Ik denk van wel. De massa data die we bezitten, die moet op een bepaald moment allemaal online, zodat anderen daar ook in kunnen snuisteren.”

“Ik doe dat zelf zo consequent mogelijk, maar ook ik pleit uiteraard schuldig. Ik ben daarin geen einzelgänger, want wij moeten blijven publiceren.”

Ik ben geen einzelgänger: ook ik houd data achter om te kunnen blijven publiceren

“Ik denk dat er een stroom van onderuit moet komen. Die is nu bezig. Mijn generatie, de jonge wetenschappers, zijn veel meer bezig met die openheid en beseffen dat het allemaal veel sneller zou kunnen gaan. Maar ook top-down moet er een structuur uitgevonden worden waarin die ‘open science’ weelderig kan tieren.”

Zelf gaat dr. Helsmoortel aan de slag met zo’n massa data. “Ik zit eigenlijk zo’n acht à negen uur per dag voor een computerscherm. Misschien maar goed ook, want in het labo ben ik een beetje een kluns. Ik ben geen arts, dus ik krijg het leed dat kanker veroorzaakt maar weinig te zien. Daarvoor zou ik ook te emotioneel zijn, denk ik. Elke keer dat een patiënt getuigt, krijg ik tranen in mijn ogen.”

Herbeluister zomergast Hetty Helsmoortel vanaf het tweede uur in Bonus.

Radio 1 Select