De wederopstanding van China

13 maart 2021
26 maart 1817. Twee jaar na Waterloo. Napoleon zit zich stierlijk steendood te vervelen op Sint Helena. Om de tijd te doden voert hij gesprekken met zijn Ierse lijfarts Barry O’ Meara. Die dag gaat het gesprek over China.

Meer bepaald over de Britse diplomaat William Amherts. Die was net bij de keizer op audiëntie geweest, gaan pleiten voor een vrijere toegang tot de Chinese markt , maar daar was niks van in huis gekomen, omdat hij geweigerd had aan de koutou mee te doen, een onderwerpingsritueel waarvoor je letterlijk door het stof moest.

Maakt niet uit, vond de dokter van Napoleon. Groot-Brittanië is een wereldmacht. Als het moet sturen de Britten een paar oorlogsschepen. Het zal rap geregeld zijn. Koutou of geen koutou.

Napoleon was het daar niet mee eens. Nu konden de Britten misschien wel een militaire overwinning behalen, maar ooit zou dat veranderen. Hij voorspelde dat de Chinezen geleidelijk aan hun macht zouden opbouwen en op een dag de Britten zouden verslaan. 

De keizer kreeg gelijk. In 1982 reisde Margret Thatcher naar Peking om te gaan onderhandelen over statuut van Hong Kong. Bleek dat er niet onderhandeld werd. Deng Xiaoping liet haar gewoon weten dat Hong Kong terug Chinees zou worden. Like it or not.

Hoe is het zover kunnen komen? En waar gaat dat eindigen? Daarover gaat ‘De wederopstanding van China’ van historicus Frans-Paul van der Putten. Hij zit zaterdag aan onze keukentafel.

Beluister het volledige gesprek :