De wondere wereld van de wiskunde

8 juni 2020
We hebben nog nooit met zijn allen zo veel op een curve zitten kijken als tijdens deze coronacrisis. En zelden voelden we meer het nut van wiskunde en het interpreteren van cijfers gevoeld als de voorbije weken. Wiskundige modellen zijn een belangrijke gids uit deze crisis. Het belang van wiskunde is duidelijk. Hoe krijgen we mensen warm voor wiskunde? Waarom heeft de een er een passie voor, de andere een hartsgrondige hekel. Moet je er een “wiskundeknobbel” voor hebben of niet?

Eén van die wiskundige modellen waarop de overheid steunt om beslissingen te maken is bedacht door burgerlijk ingenieur Lize Raes. En dat gebeurde eerder toevallig. Lize woont in Frankrijk en werkt als javaprogrammeur. Hoe ontstond Lizes fascinatie voor getallen en statistiek?

Wiskunde is onze houvast nu corona onze wereld in zijn ban heeft. We hebben daar mensen met een liefde voor cijfers en berekeningen voor nodig. Luc Gheysens kent die liefde net zozeer. Hij noemt zichzelf een “wiskunstenaar”. Hij is intussen met pensioen, maar richtte tijdens zijn carrière als wiskundeleraar clubjes op om de snuggerste studenten voor te bereiden op de jaarlijkse hoogmis voor cijfernerds: de wiskundeolympiade! Brecht Devoldere ging langs en werd meteen bestookt met een paar vraagstukken.

Het feit dat het woord “wiskundeknobbel” bestaat, doet vermoeden dat er in je hersenen een gebied moet bestaan dat je aanleg - al dan niet - voor wiskunde bepaalt. Is daar iets van aan? Heeft de ene mens nu eenmaal meer aanleg voor wiskunde dan de andere? Is het genetisch bepaald? Bert De Smedt is professor neuropedagogiek aan de KU Leuven, en deed ook onderzoek naar mogelijke verschillen in aanleg voor wiskunde tussen jongens en meisjes. Spoiler alert: die zijn er niet! Hoe krijg je zo veel mogelijk leerlingen warm voor wiskunde? Ligt de basis daarvoor al in de kleuterschool?

Veel wiskundigen en wiskundeliefhebbers hebben een bijzondere fascinatie voor priemgetallen. Al duizenden jaren hebben deze grillige getallen een bijzondere aantrekkingskracht op al wie met wiskunde bezig is. Zowat alle grote namen uit de wiskundegeschiedenis hebben er zich over gebogen. Maar waarin zit ‘m precies die aantrekkingskracht van priemgetallen? Rudi Penne is hoogleraar wiskunde aan de Universiteit Antwerpen. Samen zijn collega Paul Levrie heeft hij de blog ‘Wiskunde is sexy’. En samen met diezelfde collega schreef hij in 2014 het boek ‘De Pracht van Priemgetallen.’
 

Wiskunde is belangrijk. Van levensbelang vaak zelfs, zo blijkt. Dus zou je verwachten dat er zoiets bestaat als een nobelprijs voor wiskunde. Euhm, neen. En da’s opmerkelijk toch. Een snelle zoektocht op het internet leert: “Alfred Nobel nam in zijn testament uit 1895 geen Nobelprijs voor de wiskunde op omdat zijn vrouw een affaire had met de invloedrijke Zweedse wiskundige Gösta Mittag-Leffler”. Maar we weten allemaal dat snelle zoektochten op het internet zelden het juiste antwoord opleveren. Max Vryens zocht uit hoe het écht zit.