Denk jij nog dat mensen rationale wezens zijn?

15 maart 2020
©Radio 1
Onze columnist Mark Coenen kiest in deze coronatijden als Held van de Week iedereen die niet gehamsterd heeft. Al is er ook begrip voor hamsteraars. Simpel zelfs: die zitten gewoon vast in hun reptielenbrein. Toch roept Coenen op om de held in jezelf te ontdekken en je aan te sluiten bij diegenen die zich met meer solidaire activiteiten bezig houden.

Beste luisteraars,

Zij die gehamsterd hebben groeten u. Zij die nog niet gehamsterd hebben maar er wel al aan gedacht hebben groeten u ook. We zijn met velen die in in plotse paniek de voorraad linzen en afwasproducten hebben aangevuld. Het is een bijna onbedwingbare impuls, waar je als rationeel mens raar van staat te kijken. Tenminste, als je nog altijd denkt dat mensen rationele wezens zijn. Quod non.

Op naar het grootwarenhuis, laad die karren vol!

De drang naar extra wc-papier en spaghetti is een gevolg van de aanwezigheid van een reptielenbrein in elk van onze hersenen. Dat reptielenbrein is gebrand op maar één ding: overleven. Het is het kleinste deel van de hersenen waarin onze instincten domineren: voortplanting en overleving van de soort.

Dat zorgt voor onze onrust op dit moment: Er zal toch genoeg eten en drinken zijn om te overleven? En genoeg papier om onze achterkant schoon te vegen na een bezoek aan het kleinste kamertje? Op naar het grootwarenhuis, laad die karren vol!

Het reptielenbrein denkt niet na en onthoudt ook niets, het reageert instinctief en automatisch. We moeten ons krachtdadig verzetten tegen die impulsen, zeker als ze niet in verhouding zijn met het probleem. In een gemeenschap zorgt de meerderheid voor zichzelf maar ook voor de minderheid die dat niet kan.

In deze tijden van virussen en quarantaine is het hoopgevend dat niet iedereen met volle karren voor zichzelf aanschuift in het grootwarenhuis. Ik zie op de sociale media vele initiatieven die hartverwarmend zijn. 

Om voor minder mobiele ouderen naar de winkel te gaan bijvoorbeeld. Wat in Italië al weken lang gebeurd en centraal georganiseerd wordt door de gemeentes. Om bij buren de het nodig hebben een handje toe te steken, zij het dan vanop veilige afstand. Om kinderen op te vangen van ouders die maandag gewoon moeten gaan werken.

Soms heb je het gevoel dat de Warmste Week dit jaar niet gestopt is, maar dankzij het Coronavirus gewoon door loopt

Men pleit om geen terugbetaling te vragen van evenementen die afgelast zijn, omdat de artiesten het al moeilijk genoeg hebben. En dan spreek ik nog niet over de tomeloze inzet van zorgpersoneel in ziekenhuizen en daarbuiten.

Soms heb je het gevoel dat de Warmste Week dit jaar niet gestopt is, maar dankzij het Coronavirus gewoon door loopt. Dat is mooi en toont aan dat onder het oppervlak van het polariserende politieke theater in de media nog altijd vele goede mensen leven, die ook niet gewacht hebben op de overheid maar zelf de hand aan de ploeg slaan.

Ik heb daarom deze week geen held gekozen, al had ik er velen kunnen kiezen. Ik vier alle helden die er al zijn en hoop dat er deze weken nog veel meer helden zullen opstaan.

Ontdek de held in uzelf: dat wens ik u!

Lees ook:

Radio 1 Select