Deradicalisering werkt niet

7 maart 2020
© Shutterstock
Dat is de opvallende conclusie van een uitgebreid wetenschappelijk onderzoek van o.a. Mattias De Backer, onderzoeker aan de KU Leuven en de Université de Liège.

Het werkt niet en als het al werkt, werkt het averechts. Vooral omdat we niet precies weten wat radicalisering precies is. Iedereen roept maar wat en doet maar wat, vaak met de beste bedoelingen, maar baat het niet, dan schaadt het wel, zegt de wetenschap. Dus misschien moeten we daar toch nog eens goed over nadenken.

Deradicaliseringsprogramma’s gaan uit van een van-kwaad-naar-erger-theorie. Dat extreem gedachtengoed vroeg of laat leidt tot geweld. Dat blijkt niet te kloppen. Wie A zegt, doet daarom geen B.

De ongemakkelijke waarheid is: Er zijn mannen met baarden met hele extreme opvattingen die geen vlieg kwaad doen. En blanke tieners die omaatjes de straat over helpen, maar op een dag toch een wapen kopen en onschuldige slachtoffers maken.

Wat maakt dat iemand om politieke of religieuze redenen plots geweld gaat gebruiken? Dat weten we niet. Als je daderprofielen vergelijkt, zie je veel meer verschillen dan verbanden.

Minority Report, de film van Steven Spielberg waarin Tom Cruise moordenaars arresteert nog vóór ze hun misdaad hebben kunnen plegen is tot nader order fictie. Dat is hoogst verontrustend. Maar het is wel zo.

Ja, en dan? Wat moeten we dan doen, meneer de onderzoeker? Gewoon gaan zitten wachten en niks doen tot het misloopt? Is dat wat u wil?

We horen u al foeteren tegen uw radiotoestel. Daarom deze geruststelling: we zullen uw vraag zaterdag aan de wetenschap voorleggen.

Beluister het volledige gesprek :