"Zoveel polarisatie is niet bevorderlijk voor een maatschappij die juist verbindend hoort te zijn"

19 augustus 2017
Laila Ben Allal scheert hoge toppen in de journalistiek: ze werkte onder andere aan projecten bij Vranckx (VRT) en Al Jazeera, schrijft voor De Morgen en is journaliste voor CNN. Vorig jaar nog liet Laila een diepe indruk na met haar documentaire ‘Frontline Belgium’ over terrorisme in Europa. Ze ziet het eerste levenslicht in Chefchaouen, Marokko maar verhuist als driejarige peuter naar België.

“Ik ben het middelste kind, dus ik had het hard te verduren. Toen ik op driejarige leeftijd naar Borgerhout verhuisde, had ik plots nog een broer, een zus, een pasgeboren tweeling. Die hadden wel al eens over mij gehoord en ik over hen, natuurlijk, maar het bleef bizar. Ik kom hier aan in een huis vol kinderen, wie zijn dat allemaal? Ik kende mijn ouders eigenlijk niet goed, ik kende enkel mijn grootmoeder.”

“Voor ik er aankwam, nam mijn grootmoeder cassettes op met mijn gehuil en mijn stem. Die stuurde ze dan op naar mijn mama en papa. Wij hadden nog geen telefoon, dus alles moest via zo’n opname. Dan kwam dat twee à drie weken later aan in Marokko. Dan luister je daarnaar en ga je zelf ook een opname sturen. Dat was eigenlijk heel bijzonder.”

Nederlandse les

“Mijn mama is heel belangrijk in mijn leven. Migrantenmoeders worden vaak onderschat. Zij hebben eigenlijk alles gegeven voor hun kinderen en voor hun echtgenoot.”

“Mama kon bijvoorbeeld geen Nederlandse les volgen. Er waren gewoon geen voorzieningen. Ze moest vaak op stap, om kledingwinkels af te schuimen, op zoek naar het mooiste stuk. Haar taak was dat de kinderen niks tekortkwamen, terwijl de man hard ging werken. Ze wou zoveel mogelijk aan ons meegeven, altijd klaarstaan voor ons.”

“Uiteindelijk heeft ze wel Nederlands in een latere fase geleerd. Natuurlijk wel iets te laat.”

Je hoort vaak mensen klagen dat migranten geen goed Nederlands spreken, maar toen ze toekwamen was er nog geen Nederlandse les voorzien!

“Als de voorzieningen er niet zijn, kan je hen dat ook niet kwalijk nemen. Ze hebben dan vaak andere manieren om zich uit te drukken. Als een vriendin van mama naar de winkel ging en ze had bijvoorbeeld citroenen nodig, dan trok ze een zuur gezicht. Dat werkte perfect.”

Polarisatie

Laila Ben Allal reist voor haar job de wereld rond, van Marokko via het Midden-Oosten naar Luxemburg. Ze woont al lang niet meer in Borgerhout. “Ik ben geen Antwerpse meer. En ook geen Belg. Als iemand er mij naar vraagt, zeg ik: ik ben een Marokkaanse met een Belgisch paspoort.”

“Ik kan mezelf geen Belg meer noemen, omdat er veel is veranderd in negatieve zin. In België is er steeds meer polarisatie. Die polarisatie is door de politiek aangestoken, maar je ziet dat ook in de media: programma’s en opiniestukken worden in teken van die polarisatie gemaakt. Zo’n klimaat is niet bevorderlijk voor een maatschappij die juist verbindend hoort te zijn.”

Schuilnaam

“Dat ik geen Belg meer mag zijn, heeft te maken met mijn ervaringen. Tijdens een studentenjob moest ik een schuilnaam gebruiken, bijvoorbeeld. Dat was heel confronterend: het was de eerste keer dat ik te horen kreeg dat ik niet aanvaard werd zoals ik ben. Waarom kan ik niet gewoon Laila zijn en mijn werk doen? Toen ik na zes maanden toch mijn eigen naam gebruikte, werd ik ontslagen.”

“Dat was de eerste maar niet de laatste keer dat ik met racisme geconfronteerd werd. Maar als ik het meemaak, gebruik ik het meer als ervaring. Je kan niet van elke opmerking een zaak maken.”

Als ik iets onderneem met racistische opmerkingen, zal het creatief zijn

“Daarom probeer ik er creatief mee om te gaan. Ik registreer het en ik gebruik de energie om daar iets mee te doen. Ik verwerk het in een stuk dat ik schrijf of in een documentaire."

Herbeluister Dubbelbloed met Laila Ben Allal hier.

Radio 1 Select