Een avondmens kan een ochtendmens worden

13 juni 2019
© Kyle Glenn (via Unsplash.com)
Nachtraven kunnen zichzelf met succes ombouwen tot vroege vogels.

Het valt niet altijd mee om nachtraaf te zijn. Je biologische klok loopt 3 uur achter op de sociale klok. Zeven uur ‘s ochtends voelt aan als midden in de nacht. Toch moet je je bed uit om aan de ratrace te beginnen. Maar ‘s avonds ben je de held. Als iedereen wil gaan slapen, sla jij nog aan het Netflixen of vertrek je nog op café.

Wetenschappers uit Groot-Brittannië en Australië deden nu een interessant experiment met die nachtraven. Zij moesten zich ‘herprogrammeren’, vertelt slaapexpert Johan Verbraecken in ‘Nieuwe Feiten’. “Een groep studie-patiënten moest verplicht vroeger naar bed en vroeger opstaan. Tegelijkertijd werd hen ook gevraagd om niet te laat te eten en geen koffie te gebruiken laat op de dag.” Ook andere ‘slaaphygiënische’ regels werden opgelegd: ze moesten regelmaat nastreven, ze mochten niet te laat buitenkomen en geen dutjes doen overdag.

Ritme resetten

Dat strakke schema moesten ze een aantal weken volhouden, zowel op week- als weekenddagen. En wat bleek? “De grote meerderheid kon hun ritme resetten” zegt Verbraecken. Wat hij daaruit afleidt, is dat een groot deel van die mensen geen aangeboren nachtraven of avondmensen waren, maar zichzelf zo hadden gemaakt. “Er is wel een bepaalde voorbeschiktheid, maar als je daar zelf ook nog eens naar gaat leven, en alles zijn beloop laat gaan, gaat dat ritme nog verder opschuiven. Dan kom je in extreme slaap-waaktijden terecht.”

Verbraecken: “In principe worden we niet als nachtraaf of nachtuil geboren. Als kind slapen we veel, maar met de puberteit zien we een evolutie naar later gaan slapen: daar gaat het mis. En als die groep als student laat uitgaat en niet naar de les gaat ’s morgens, krijgen we extreme verschuivingen, en dan komt het vaak niet meer goed. Degenen die niet overdrijven in hun studententijd kunnen nadien wel een normaal ritme krijgen.”

Nieuw aan het hele onderzoek is dat men het ritme ‘terugschuift’. “Wat vroeger werd gedaan, is het ritme altijd maar opschuiven naar later, om dan uiteindelijk te komen tot een normaal ritme” zegt Verbraecken. “Later ging men ook werken met melatonine en lichttherapie. Maar met deze methodiek wordt er nu teruggeschoven naar vroeger op de dag, en dat is iets waarvan we tot nu toe dachten dat dat niet mogelijk was." 

Beluister het integrale gesprek met Johan Verbraecken:

Lees ook: