“Een boeiend maar moeizaam parcours”

1 december 2018
Dries Hiroux en Romane Heinen sloegen de handen in elkaar voor Belgodyssee, de wedstrijd die 16 jonge journalisten over de taalgrenzen heen verbindt. Dries maakte een reportage over cultuur achter de tralies. De samenwerking met zijn Franstalige partner Romane verliep vlot, al ging de zoektocht naar een gevangenis moeizaam.

Maar dan gooit Justitie roet in het eten. We krijgen geen toestemming en we moeten weer vanaf nul beginnen. Of toch niet?

‘Rewind’ naar begin oktober. Omringd door de gezelligheid van een Brussels café brainstormen Romane en ik over verschillende thema’s. Ik stel voor een reportage te maken over de rechten van gedetineerden. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens veroordeelde België voor haar gevangeniswezen. “Schrijnend”, zegt Amnesty International. Daar zit een verhaal in, dachten we. Romane vertrekt naar Tanzania voor 3 weken, ik ga alvast op zoek naar contacten.

Al snel kom ik uit bij De Rode Antraciet, een vzw die zich inzet voor cultuur en sport in de Vlaamse en Brusselse gevangenissen. Het is het begin van een boeiend maar moeilijk parcours. Detentiecentra staan niet te springen voor pottenkijkers met een microfoon in de hand. Na enkele afwijzingen kom ik uit bij Thomas. Hij is cultuurfunctionaris voor vzw De Rode Antraciet in de gevangenis van Hoogstraten en enthousiast over onze opzet.

Maar dan gaat het mis. Een woordvoerder van Justitie geeft ons eerst geen toestemming maar zet na een laatste telefoontje het licht dan toch op groen. Gek genoeg is het bezoek aan de gevangenis van Bergen op een wip geregeld.

Als eerste bezoeken we de open gevangenis van Hoogstraten. Thomas van vzw De Rode Antraciet leidt ons rond. De gemoedelijke sfeer en het aangename contact met de gedetineerden stelt het negatieve beeld dat Romane en ik eerst hadden meteen bij. De gedetineerden vertellen ons met plezier over welke boeken ze ontlenen uit de bibliotheek en over hun aquareltekeningen. Wat een kunstwerken!

Als we een dag later het detentiecentrum van Bergen bezoeken, komen we in een andere wereld terecht. Het beeld van 4 mannen, slapend in een donkere en duffe cel met een WC in het midden, staat op mijn netvlies gebrand. 2 uur per dag mogen ze een luchtje scheppen. “Hoe kan dit in 2018?” Die vraag stellen we ons allebei.

De samenwerking met Romane verliep vlot, we vulden elkaar helemaal aan. We focussen op twee verschillende gevangenissen, maar bieden elk een genuanceerd beeld over gedetineerden en het leven achter de tralies. Met deze reportage probeer ik ook het verhaal te vertellen van een moedige en hoopvolle vzw. Het verhaal van een lichtpunt in een vaak donkere chaos.

Beluister de reportage:

Radio 1 Select