Een lockdownfeestje verklikken: asociaal of burgerplicht? "Zoals bij klokkenluiders loopt het meestal niet goed af"

8 december 2020
© Chris Nguyen (Unsplash)
Als je buur een lockdownfeestje houdt en je belt de politie, ben je dan een asociale verklikker of vervul je dan net je burgerplicht? "De verklikker moet een afweging maken tussen de trouw tegenover zijn buren en de volksgezondheid", legt socioloog Walter Weyns (Universiteit Antwerpen) uit in 'De Wereld Vandaag', "maar net als bij klokkenluiders loopt het meestal niet goed af."

Niemand houdt echt van een klikspaan, maar hoe zit dat in deze coronatijden? Als de buren een coronafeestje geven, is het dan niet je burgerplicht om de politie te bellen? "Verklikken heeft altijd te maken met het uitbrengen van negatieve berichten naar buiten", zegt Walter Weyns. "Als je iemand verklikt, doorbreek je de loyauteit van de gemeenschap waarin je leeft. En daar hangen natuurlijk gevolgen aan vast."

In niet-coronatijden wordt verklikken sowieso door de meeste mensen afgekeurd. "Je moet al wel een heel slechte inborst hebben of er een zeker egoïstisch genoegen in scheppen om een ander een hak te zetten", zegt Weyns. Nu is dat anders. "Het kan zijn dat er nu in het hoofd van de verklikker een soort Griekse tragedie plaatsvindt, omdat er twee waardenstelsels botsen: de loyauteit tegenover de buurt en die tegenover de volksgezondheid."

Er is een zekere gelijkenis met klokkenluiders, meestal loopt het met hen niet goed af

Dat dilemma wordt des te groter als het over familiefeesten tijdens de eindejaarsperiode gaat. "Stel je voor dat er ruzies ontstaan binnen een familie, omdat iemand het ongepast vindt om samen te komen terwijl de rest dat wel wil en dat die eerste de anderen dan aangeeft bij de politie", zegt Weyns. "Ik kan me voorstellen dat iemand met veel inzicht in het virus beseft dat zulke feestjes niet alleen een regelovertreding zijn, maar ook slachtoffers kunnen maken en die gaat misschien net daardoor ook andere mensen aangeven."

Maar dat komt natuurlijk met mogelijke ernstige gevolgen voor je positie binnen de groep. "Er is een zekere gelijkenis met klokkenluiders die van binnenuit problemen binnen een organisatie durven aan te klagen", legt de socioloog uit. "Het vergt wat moed en meestal loopt het niet goed voor hen af. Ze worden scheef bekeken of zelfs weggepest. Ook daarna gaat het meestal met die mensen niet zo best."

De socioloog vermoedt dan ook dat veel mensen die hoge sociale prijs niet willen betalen door lockdownfeestjes te verklikken. "Niet deelnemen aan het feestje én je mond erover houden, is een middenpositie die veel mensen zullen innemen", vermoedt hij. Wil je je omgeving dit soort dilemma's besparen, raadt de socioloog vooral aan om geen feestjes te houden.

Beluister het gesprek met Walter Weyns in 'De Wereld Vandaag':

Bron: vrtnws.be en 'De Wereld Vandaag'