"Er is in 25 jaar niks veranderd in de behandeling van pancreaskanker. Omdat het de big pharma geen cent opbrengt"

2 februari 2020
©Radio 1
Arts Dirk Van Duppen moest zelf in zijn dossier lezen dat hij terminale pancreaskanker heeft. Het verdict kwam hard binnen. Over zijn bewogen leven schreef hij het boek ‘Zo verliep de tijd die me toegemeten was’. Die tijd gebruikte hij om zich in te zetten voor anderen, als arts bij Geneeskunde voor het Volk en in de strijd tegen luchtvervuiling en wat hij “het banditisme van Big Pharma” noemt. Net op die twee thema’s botst hij nu in zijn ziekte opnieuw.
UPDATE: op maandag 30 maart 2020 overleed Dirk Van Duppen in het bijzijn van zijn familie.

“Normaal heb je een huisarts die getraind is in slechtnieuwsgesprekken en dan krijg je bij die dokter het verdict te horen,” vertelt Dirk Van Duppen. Maar hij is zelf huisarts. En dus toen hij niets meer hoorde over de onderzoeken, ging hij zelf op zoek in zijn dossier. Daar las hij de harde diagnose. “Het is niet de eerste keer dat zo’n communicatie niet goed loopt. Natuurlijk, als het op jou van toepassing is, dan is dat wel pijnlijker. Specialisten hebben het vaak moeilijk om slecht nieuws te brengen aan een collega. Er zullen wel wat remmingen geweest zijn.”

Pancreaskopkanker met uitzaaiingen in de lever, stond er in het dossier. In zeldzame gevallen is er nog een operatie mogelijk. Als die lukt en na nog eens 6 maanden zware chemo, dan heb je twintig procent kans op vijf jaar overleven, vertelt Van Duppen. “Maar dat was bij mij niet meer mogelijk. Ik heb patiënten gehad met pancreaskanker en heb gezien hoe snel het gaat.”

Big Pharma

Van Duppen heeft nu zijn laatste chemo gehad. “Het had geen impact meer. Dan weet je: het is over and out.” Als arts ging hij ook mee op zoek en las hij de wetenschappelijke literatuur over pancreaskanker. “En zo merkte ik dat er de laatste 25 jaar niets geëvolueerd is aan de behandeling van pancreaskanker. Dat is uitzonderlijk in de geneeskunde.”

De farma-industrie is daar niet in geïnteresseerd, zegt Van Duppen. “Ze vinden pancreaskanker te complex en er zijn te weinig patiënten, dus het brengt te weinig op voor hen.” Een zeer frustrerende gedachte voor een man die zijn hele leven gestreden heeft tegen wat hij de wanpraktijken van Big Pharma noemt. “Dit is voor mij opnieuw het bewijs van farmabanditisme. Je zag dat ook bij de zaak rond Pia. Het is ‘je geld of je leven’ voor die mannen. Dat is pure maffia.”

Luchtvervuiling

Overdadig roken, alcoholmisbruik en morbide obesitas - de klassieke oorzaken van pancreaskanker - zijn allemaal afwezig bij Dirk Van Duppen. Ook van een voorgeschiedenis in de familie is er geen sprake. “Een van de andere oorzaken van pancreaskanker is luchtvervuiling. Er zijn heel veel aanwijzingen dat dat bij mij een grote invloed heeft gehad.”

Hoe cynisch voor de man die zo gevochten heeft tegen het fijn stof in Antwerpen. Toen het idee van de Lange Wapper ontstond, een brug voor het sluiten van de Antwerpse ring, heeft Van Duppen zich volop in die strijd gegooid. Samen met de actiegroepen Ademloos en StRaten-Generaal heeft hij ervoor gezorgd dat die Lange Wapper werd weggestemd. “Het feit dat in Antwerpen significant meer kankers en hart- en vaatziekten voorkomen dan in de rest van Vlaanderen is veelzeggend. Dat is logischerwijs te koppelen aan luchtvervuiling”, zegt Van Duppen.

De Big Pharma en de problematiek van luchtvervuiling, dat zijn zaken die dringend aangepakt moeten worden

“Ik ben het levende bewijs dat er een verband is tussen luchtvervuiling en pancreaskanker. Maar ik weet wel dat je niet op mijn individuele verhaal kan afgaan om een wetenschappelijk onderbouwde conclusie te trekken. En dus moet er meer onderzoek gebeuren op basis van cijfers. Dat is iets waar men pas de laatste jaren mee bezig is, aan de hand van big data op zoek gaan naar oorzakelijke verbanden.”

Dirk Van Duppen ziet de onrechtvaardigheid dat net deze ziekte hem treft, maar hij voelt zich ook gesterkt in zijn strijd. “De Big Pharma en de problematiek van luchtvervuiling, dat zijn zaken die dringend aangepakt moeten worden. Maar ik ben wel blij dat ik in mijn leven daarin steentjes verlegd heb.”

Lees ook: