Is er echt nood aan beter bosbeheer in de VS, zoals president Trump beweert?

15 september 2020
© Josh Edelson / AFP
De Amerikaanse president Trump ziet geen verband tussen de bosbranden aan de Amerikaanse westkust en de klimaatverandering. De belangrijkste oorzaak volgens hem is slecht bosbeheer. Het klopt dat er heel veel brandbaar materiaal op de bodem van de bossen ligt, zegt Valerie Trouet, professor dendroklimatologie in Arizona, maar de klimaatverandering speelt een even belangrijke rol.

Al meer dan drie weken worden de Amerikaanse staten Californië, Oregon en Washington geteisterd door alles vernietigende bosbranden. De branden zijn wellicht aangestoken, maar door het extreem warme weer aan de westkust razen ze met gemak voort.

De Amerikaanse president wijst daarbij met een beschuldigende vinger naar de gouverneurs van de staten, die volgens hem aan beter bosbeheer zouden moeten doen. "Het is duidelijk dat de bodem van die bossen niet proper is, dat moet proper gemaakt worden", zei hij eerder deze week. Ook gisteren bij zijn bezoek aan Californië wees Trump er nog eens op, verwijzend naar Europese landen als Oostenrijk en Finland waar wel aan goed bosbeheer gedaan zou worden.

Volgens dendroklimatologe Valerie Trouet, een Belgische professor werkzaam in Arizona, heeft Trump zeker een punt, al is slecht bosbeheer niet de belangrijkste reden voor de destructiviteit van de huidige branden. (Dendroklimatologie is de wetenschap waarbij het klimaat in het verleden bepaald wordt op basis van onderzoek van de jaarringen van bomen.)

Dankzij de jaarringenwetenschap weten we dat bosbranden in de periode voor de 20e eeuw een natuurlijk onderdeel waren van het bosecosysteem aan de Amerikaanse westkust, legt Trouet uit in 'De Ochtend'. "Het ging toen wel om een heel andere soort bosbranden dan wat we nu zien. Het waren grondbranden die om de 10 à 15 jaar een groot deel van het brandbaar materiaal van de onderste laag van die bossen uitkuisten. Maar die branden bleven van de volwassen bomen weg."

De voorbije eeuw werden die grondbranden echter op grote schaal gedoofd, waardoor er nu "een hele opstapeling aan brandbaar materiaal in die bossen aanwezig is". "Wanneer er zich nu een brand voordoet, zijn die veel groter, veel destructiever en bereiken ze ook de kronen van die oude bomen."

We moeten ons realiseren dat een scenario zonder bosbranden in Californië tegenwoordig geen optie meer is.

Daarom zou de Amerikaanse overheid moeten proberen om terug te gaan naar zo'n systeem van grondbranden, zegt Trouet. "Daardoor zou die opstapeling aan brandbaar materiaal in de bossen voor een stuk beperkt worden. In combinatie met gecontroleerde branden. In plaats van de branden te laten gebeuren wanneer ze ons verrassen, kunnen we kleinere branden aansteken. Dat doe je niet in de zomer of het droogseizoen, maar bijvoorbeeld op een natte dag."

"De ironie is wel dat Trump de Democratische gouverneur van Californië beticht dat hij dat niet doet, want dat is eigenlijk voor een groot stuk de verantwoordelijkheid van de federale overheid. De budgetten zouden dus voor een groot stuk van de federale overheid moeten komen. Maar natuurlijk is dat een evenwicht, want dat zijn dezelfde budgetten die nu gebruikt worden om die branden te bestrijden."

Klimaatverandering

Trouet wijst er echter op dat bosbeheer zeker niet de enige oorzaak is van de omvang van de bosbranden aan de westkust. "De klimaatverandering speelt een even belangrijke rol, zo niet een nog belangrijkere rol. Het is niet het een of het ander." Bosbranden voorkomen wordt daarom moeilijk, zegt Trouet. "We moeten ons realiseren dat een scenario zonder bosbranden in Californië tegenwoordig geen optie meer is."

De klimaatverandering speelt niet alleen een rol in de verspreiding van het vuur, de bosbranden hebben zelf ook een invloed op het klimaat. "Die destructieve branden vegen bossen echt van de kaart, waardoor er een soort grasland ontstaat. En er gebeurt eigenlijk het omgekeerde van wat we willen: in plaats van koolstofdioxide op te nemen uit de atmosfeer, wordt er door die branden koolstofdioxide uitgestoot."

Beluister het gesprek met Valerie Trouet in 'De Ochtend':

Bron: vrtnws.be en 'De Ochtend'

Lees ook:

Radio 1 Select