"Er is géén structureel probleem, maar wel nog een laagje gedragingen dat niet conform onze deontologische code is"

18 juni 2020
Het werk van onze politie is de voorbije weken met een vergrootglas bekeken en dan gaat het natuurlijk vooral over racisme en geweld bij de politiediensten. De aanleiding is de gewelddadige dood van George Floyd in de Verenigde Staten, maar ook bij ons wijzen sommigen met een beschuldigende vinger naar de politie, dat bleek ook bij de grote betoging hier in Brussel een kleine twee weken geleden. We praten erover met Mark De Mesmaeker, topman van de Federale Politie.

De grote vraag is: 'Is er bij ons land een probleem van racisme en geweld bij politiediensten?'

Topman van de Federale Politie Marc De Mesmaeker zegt dat het antwoord op die vraag tweeledig is: "Ik bevestig, als hoofd van de Federale Politie, dat er racisme en ander ongewenst gedrag is, maar het is beperkt en het wordt tuchtrechtelijk aangepakt. Er is géén structureel probleem. Er is wel nog een laagje uitlatingen en gedragingen tussen collega's of naar burgers toe dat niet conform onze deontologische code en onze waarden is, maar het is een marginaal klein percentage".

Er is géén structureel probleem van ongewenst gedrag bij de Federale Politie

Bespreekbaar maken

Het beleid van De Mesmaeker is gericht op het meer bespreekbaar maken van dat ongewenst gedrag, zoals seksuele geaardheid, religie, gender, racisme, ... "Ik heb geen nieuwe controleorganen, klachtenbureaus of structuren nodig. We moeten het probleem bespreekbaar maken, zodat de ene collega tegen de andere durft te zeggen "Ik vind deze uitlating niet kunnen, daarom en daarom". En als dat niet helpt, dan moet er naar de directe hiërarchie gestapt durven worden", aldus De Mesmaeker.

De topman van de Federale Politie roept ook op tot dialoog, want "een toestand uit Amerika laten overwaaien en zomaar transponeren op België, dat kan niet. De situatie hier is heel anders en we zijn verontwaardigd. Het is welletjes geweest, maar we moeten als mature en moderne politieorganisatie de dialoog met alle actoren en NGO's niet breken. We moeten de confrontatie met hun argumenten aangaan en kijken wat we kunnen doen omtrent hun aanbevelingen."

Etnische profilering

De Mesmaeker zegt dat hij in dialoog wil gaan met organisaties zoals Human Rights Watch die willen dat er een einde komt aan "etnisch profileren". Daarbij worden mensen eruit gepikt op basis van hun afkomst of huidskleur. "We moeten de confrontatie durven aangaan met de ngo's over de argumenten. We moeten durven zeggen: die aanbevelingen houdt echt geen steek, maar die misschien wel."

Als men in 2016 preventief mensen moest controleren in verband met terrorisme, dan kwamen we niet uit bij een madammeke van 80 jaar oud

Volgens De Mesmaeker kan etnisch profileren in bepaalde omstandigheden, maar dan altijd in combinatie met andere factoren. Hij geeft het voorbeeld van een buurt waar er een drugsprobleem is en getuigen aangeven dat het om mensen van een bepaalde nationaliteit gaat: "De regel is heel simpel: het is niet oké om enkel te profileren op etnische afkomst. Dat is not done. Maar het kan wel een van de objectieve parameters zijn om bij een bepaald fenomeen of in een bepaalde buurt een politieactie te sturen. Al kan het dus nooit de enige reden zijn om tot controle over te gaan.

Vertrouwen

Het stemt De Mesmaeker wel gelukkig dat de veiligheidsmonitor die een jaar geleden werd afgenomen, heeft aangetoond dat de mensen toch vertrouwen hebben in de Belgische politie. "Ik ben dat gevoel nog steeds niet kwijt, maar door het ongenuanceerd overwaaien van het Amerikaanse debat naar België, zie ik wel dat een matuur debat aan de orde is en ik roep ook op tot sereniteit", zo besluit hij.

Beluister het gesprek:

Lees meer:

Radio 1 Select