Er zijn minder tenoren dan vroeger

17 september 2020
Niet alleen COVID-19 vormt een probleem voor zangkoren, maar ook een groeiend tekort aan mannelijke tenoren. Minder mannen kunnen de tenor zingen en sommige mannenkoren moeten noodgedwongen aan vrouwen vragen om die leegte te vullen. Tore Denys, professioneel tenor, vertelde in 'Nieuwe Feiten' hoe dat komt.

Tore Denys bevestigt het nieuws: er zijn minder tenoren dan vroeger. En dat is een wereldwijd probleem. "Sommige mannenkoren nemen vrouwen op om de tenorpartij te zingen." Een uitzondering is Spanje. Daar zijn nog genoeg mannen met een hoge stem. "Je hoort dat ook wanneer je naar Spanje gaat dat mannelijke stemmen daar hoger liggen. De mensen zijn daar wat kleiner, wat hun stem misschien hoger maakt." Met zijn 1.97 meter is Tore een uitzondering op die regel.

Zijn de Belgische mannen dan te groot geworden om de tenor te zingen? Niet per se, gaat Denys verder. "De tenorstem is een kunstmatig gebouwd instrument," vertelt hij. "85% van de mannen wordt geboren met een baritonstem. Ook mijn gewone spreekstem is niet zo hoog als je van een tenor zou verwachten. Een tenorstem wordt gecreëerd door je falsetstem naar beneden te brengen en te mixen met je borststem. Veel tenoren die ik ken spreken met een baritonstem, maar zingen met een tenorstem."

Mannelijkheid

Dat we die prachtige hoge stemmen dan minder door de zalen horen galmen, is dus geen natuurlijk fenomeen. Het probleem moet dus bij de mannelijke bevolking zelf liggen. "Mannen voelen zich niet meer aangetrokken tot de tenor omdat zingen met een hoge stem de mannelijkheid in vraag stelt." Tenoren zijn dus niet stoer genoeg. "Waar tonen mannen hun emoties? Op het voetbalveld," gaat Denys verder. "Daar wordt er geschreeuwd, geroepen en gehuild." Een kerkkoor is in vergelijking daarbij niet stoer genoeg.

Maar de toegenomen emancipatie speelt ook een rol. Na de oorlog zijn tenoren ook wat overbodig geraakt. "Vrouwen mochten vroeger niet meezingen in koren, maar eens ze dat wel mochten, en er dus sopranen en alten bijkwamen, was de tenor plots minder nodig. En sowieso wanneer er vrouwen bij zijn, willen mannen stoerder zijn en willen ze de lage partijen zingen in plaats van de hoge waarvan ze vinden dat die meer voor vrouwen zijn." Nu elk nadeel heeft zijn voordeel, ook in dit verhaal. "Als mannelijke tenor heb je wel meer werkzekerheid dan als bariton of sopraan." 

Magisch

Is de tenor met uitsterven bedreigd? Nee, zegt Denys. "Een tenor heeft iets magisch. Wanneer mensen het horen, vragen ze zich af of het een man of een vrouw is. Er zit iets mysterieus in de tenorstem waardoor er altijd vraag zal zijn naar een goede tenor."

Wie de pracht van een echte tenor wil horen, kan 27 en 28 september naar de Sint-Jacobskerk in Gent. Dan zingt Tore Denys daar stukken van Gesualdo.

Beluister het gesprek met Tore Denys in 'Nieuwe Feiten':

Lees ook:

Radio 1 Select